Khuthbah Jum'ah
  Edisi Wulan Rojab
 

 

 


 Khuthbah Jum'ah
  AN NIDA'

 

Rojab Wulan Bersejarah

Tuladane IsraNabi

Isra Miraj Kebak Hikmah

HayyaalashSholah

Khutbah Jumah Tsaniyah

 

Khutbah Wulan Rojab 1428 H

1

Rojab Wulan Bersejarah

, * * * * * * * * * * , * * * * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Mangga kita sesarengan nambahi taqwa kita dateng Allah, kanti estu estu tansah netepi taat dateng sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nilar lan nebihi sedaya awisanipun. Ampun ngantos kumawantun nilar kwajiban lan nglirwaaken dawuh dawuhipun Allah, lan ugi ampun ngantos nerjang palang awisan ipun Allah.wonten ing kawontenan kados menapa kemawon, tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah, supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit ing alam dunya punika ngantos dumugining akherat, Amiin. Ringkesipun tansah nertepi iman lan taqwa, Inggih namung kanti sarana mekaten, kita bade manggihaken kawilujengan gesang dunya dumugining akhirat.

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Gilir gumantosing mangsa mboten kraos sampun ndumugekaken kita dateng satunggaling mangsa, ingkang linangkung mulya menggahipun Allah sahingga pinilih minangka satunggaling wulan ingkang kadunungan prastawa agung ingkang mboten nate kedadosan wonten ing wulan sanes. Inggih wulan Rojab punika Allah ngersakaken nimbali dateng Kekasih lan utusanipun Inggih Kanjeng Nabi Muhammad Sallallahu alaihi wa sallam wonten ing saminipun wulan menika. Pramila sampun sak mestinipun wulan ingkang agung lan bersejarah punika kita mulyakaken. Dene cara kita mulyaaken wulan menika antawisipun kanti ngatah ngatahaken dzikir, doa lan istighfar nyuwun pangapunten dateng Allah, Jalaran Allah dawuh ingkang sinebat ing hadits :

: ,

Allah dawuh ing saben saben dalu saking wulan Rojab, kanti pangandikanipun :

Wulan Rojab iku wulan Ingsun lan kawula iku kawula Ingsun, rahmat iku kawelasan Ingsun, Kanugerahan iku ing panguasa Ingsun. Lan Ingsun Allah iku Dzat kang Paring pangapura marang sapa wae kang nyuwun pangapura.lan Ingsun iku Dzat Kang Paring marang wongkang nyuwun marang Ingsun Ing sasi Rojab iki.

Maasyiral muslmin Rahimaumullah ,

Nitik dawuh punika kita ing sak lebetipun wulan Rojab punika kedah ngatah ngatahaken istighfar nyuwun pangapunten dateng Allah, sinaosa katah lan ageng dosa lepat kita dateng Allah kita mboten kenging putus asa kedah ngagengaen roja kita dateng rahmatipun Allah inggih namung panyuwunan pangapunten punika ingkang langkung trep kita kunjuk aken wonten ngarsanipun Allah. Agengipun dosa lepatipun kawula mboten sepintena kabanding rahmat lan maghfirahipun Allah. Sepinten mawon ageng lan katahipun dosa kita. Dawuh dalem Kanjeng Nabi ngriwayataken saking ngarsanipun Allah :

: , , , .

Allah Taala ngendika :

He, tedak turun Adam , selagine sira nyuwun marang Ingsun lan ngarep arep rahmat Ingsun, mesti wae Ingsun paring pangapura marang dosa dosa ira ora perduli. He anak putu Adam, kok umpama dosa ira iku nganti ngebaki awang awanging langit, nuli sira nyuwun pangapura marang Ingsun, Ingsun paring pangapura marang dosa dosa ira.

He anak putu Adam, kok umpama sira sowan ing ngarsa Ingsun kelawan nggawa kaluputan sak kebake bumi, nuli sira sowan ing ngarsa Ingsun kelawan tanpa nyekutokake ing Ingsun kelawan sawiji wiji, mesti Ingsun bakal paring marang sira kelawan pangapura sak kebake bumi uga

(HR. At Turmudzi).

Maasyiral muslmin Rahimaumullah ,

Minangka tiyang mukmin kita tentu tansah adang adang lan ngagengaken roja, harapan kita dateng rahmatipun Allah, jalaran inggih namung tiyang tiyang kafir mawon ingkang putus asa mboten wonten pangajeng ajengipun dateng rahmatipun Allah. Kados dawuhipun :

Ora putus harapan saka rahmate Allah kejaba wong wong kang pada kafir

Pramila kanti dumuginipun wulan Rojab punika mangga kita mulyakaken kanti ngatahaken istighfar saha ngaturaken donga panyuwunan dateng Allah, langkung langkung nyuwun kaparingana saget manggihi wulan Ramadlon mangke, nderek kados donga ingkang tansah kawaos Kanjeng Nabi nalika dumugi wulan Rajab ngaten punika :

*

Duh Allah mugi maringana barokah dateng kula ing wulan Rojab punika #

Lan wulan Syaban, lan ugi ndumugekna dateng kula ing wulan Ramadlon.

Mugi Mugi Allah maringana pitedah lan pitulung dateng kita saget nindakaken dawuh lan printahipun, nambahi thaat lan ibadah kita ing wulan mulya punika , ugi tansah kaparingan rahmat lan maghfirah saking ngarsa dalem Allah Taala.

$ $ $ : $ $ $ $

 

 

 

 

 

2

Tuladane IsraNabi

* * * * * * * * * :

* * * * * , *

 

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Mangga kita samiya tansah nambahi taqwa lan thaat kita dateng Allah, kanti sarana tansah nderek sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nilar sedaya cegah lan awisanipun , wonten ing pundi kemawon kawontenan kita, swasana kados menapa kemawon, kapan mawon, enjang lan sonten, rinten lan dalu nuju bingah utawi sisah, nuju sulit utawi gampil, ing kawontenan sepen utawi rame , tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah, supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat, Amiin. Allah sampun njanjekaken kanti dawuhipun :

Allah wus paring janji marang wong wong kang pada iman lan pada nindakake amal shalih, tumrap wong wong mahu bakal oleh pangapura lan ganjaran kang agung saka ngarsane Allah (Al Maidah : 9).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Wulan punika kita kawuningani minangka wulan bersejarah ingkang sanget wigatos tumrap kita amergi minangka prastawa turunipun wahyu shalat ingkang tanpa lantaran Malaikat Jibril, inggih amergi sanget wigatosipun dawuh shalat punika sahingga Allah kepareng nimbali langsung dateng Kanjeng Nabi perlu maringaken wahyu perintah shalat punika. Estunipun tanpa kita pengeti kita tetep enget dateng prastawa punika, ananging mboten wonten awonipun kita ngawontenaken perengetan menika kangge nggugah semanget kita ngumawula dateng Allah kanti nindakaken ibadah shalat gangsal wedal. Menapa dene Prastawa Isra Miraj ingkang kebak piwucal lan tulada tumrap kita . Wiwit jengkaripun Kanjeng Nabi ing wanci dalu saking Masjidil Haram tumuju dateng Masjidil Aqsha, ingkang dipun wastani Isra. Lan ugi saking Masjidil Aqsha minggah ngantos dumugi ngayunan ndalem Allah Subhanahu wa Taala ingkang sinebat Miraj.

Tindak Israipun Kanjeng Nabi kanti titian ingkang sanget istimewa mboten cekap gumun lan ngungun kemawon, nanging kedah kita alap piwucal. Titian ingkang miturut riwayat sanget cepet lampahipun saha edinipun bilih Kanjeng Nabi mboten nate kraos menawi margi ingkang dipun lewati punika minggah utawi mandap, sinaosa ngliwati pareden utawi mandap jurang, amergi sukunipun titian ingkang saget modot lan menkeret. Ananging kawontenan tindakipun Kanjeng Nabi ingkang mekaten kedah kita alap piwucal, bilih nalika kita tumandang ibadah tumuju dateng ngarsa dalem Allah, kita kedah tansah ajeg lan rata kados tindak Isra ipun Kanjeng Nabi. Tegesipun kita kedah istiqamah tumandang ibadah. Wonten dawuh :

Sak becik becike amal iku amal kang ajeg senajan mung sitik

Pramila mangga tulada punika kita alap piwucal, ibadah kita sageta kita jagi menggah ajegipun sahingga saget dipun wastani istiqamah. Langkung langkung ibadah shalat fardlu kita, ampun ngantos kita shalat, nanging musiman, menapa malih menawi ngantos dipun wastani berling, nek kober ora eling , nek eling ora kober, ampun ngantos. Pramila mangga ibadah kita ampun ngantos kita lirwaaken langkung langkung shalat fardlu gangsal wekdal punika, dipun reksa kanti istiqomah, supadosa gesang kita tansah pikantuk rahmat kanugerahan saking ngarsa dalem Allah Taala. Kados dawuhipun Allah :

Sak temene wong kang pada ngucap : Pangeran kita iku Gusti Allah nuli pada istiqamah, mangka para malaikat pada turun ngaturake kanugrahan supaya sira kabeh aja pada wedi lan susah, lan pada bungaha sira kelawan swarga kang wis di cawisake kanggo sira kabeh.

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Menika tulada tindak israipun Kanjeng Nabi kanti titian ingkang edi punika. Mekaten ugi katah goda rencana ingkang dipun panggihaken Kanjeng Nabi ing sak lebetipun Isra punika, minangka gambaran bilih tujuan utami lan sae punika tentu katah goda lan gangguanipun. Langkung langung menawi seja nindakaken ibadah dateng Gusti Allah goda mesti wonten. Hikmahipun ageng sanget kangge naker lan neter sepinten estunipun kiat lan ihlasipun paneja punika. Tentu kita minangka kawula ingkang ringkih, apes mboten anggadahi daya menapa menapa kangge nangkal lan nolak goda rencana punika, kejawi inggih awit saking pitulunganipun Allah Taala.

Pramila mboten wonten reka daya kangge ngadepi sedaya goda lan pepalang nalika kita bade tumindak tumuju kasaenan, kejawi kita pasrahaken dateng ngarsa dalem Allah Taala kanti tansah nyuwun pangreksa. Kados Kanjeng Nabi nalika isra menika ngadepi goda ingkang matumpa tumpa, kados nalika panjenenganipun dipun bujung bujung dening Efrit, lajeng dipun wucal dening Malaikat Jibril supados nyuwun pangreksa dateng ngarsa dalem Allah kanti donga :

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Nalika kita ngadepi samu awis panggiri goda prayogi kta pasrahaken dateng Allah kanti maos taawudz kados ingkang kawucalaen dening Malaikat Jibril dateng Kanjeng Nabi kados kasebet ngajeng.

 

Mugi mugi kita tansah kaparingana pangreksa saking samukawis goda sahingga kita saget netepi istiqomah tumindak ibadah dateng ngarsa dalem Allah Taala.

$ $ $ : $ $ , $

 

3

 

Isra Miraj Kebak Hikmah

* * * * * * * * * : * * * * * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Mangga tansah samiya netepi taqwa lan taat dateng ngarsa Dalem Allah kanti mbudi daya amrih saget nindakaken sedaya dawuh lan printahipun, saha nilar lan nebihi sedaya awisanipun, sarana tansah angrungkebi Iman lan Islam ing sak lebetipun gesang punika, ngantos pejah netepana Iman lan Islam sahingga pungkasan kita pinaringan khusnul khatimah.

Kados dawuhipun Allah :

 

He wong wong kang pada iman, Pada wediya sira kabeh ing Gusti Allah kelawan sak nyatane wedi ing Gusti Allah, lan aja mati temenan sira kabeh kejaba sira kabeh minangka wong Islam (QS. Ali Imran 102)

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Prastawa Isra Miraj ingkang kedadosan ing saminipun wulan menika inggih wulan Rojab setunggal tahun sakderengipun hijrah jengkar dalem Kanjeng Nabi Muhammad Sallallhualaihi wa sallam saking bumi wutah rahipun negari Makkah tumuju negari Madinah, ngrupekaken prastawa luar biasa ingkang irrasional mboten pinanggih dening akal, mila kalebet mujizat tumrap Kanjeng Nabi, nanging minangka ujian berat tumrap tiyang mukmin kala semanten. Jalaran perjalanan ingkang sanget tebih ewon Km lan minggah ngantos nembus lapisan langit 7, namung dipun tempuh setunggal dalu sampun pulang pergi. Nalaripun manungsa mboten dumugi mila mboten sekedik tiyang ingkang sampun iman Islam nanging malah dados murtad jalaran prastawa Isra Miraj punika. Tumrap tiyang Quraisy prastawa punika dados senjata kangge nyerang tiyang Islam lan Kanjeng Nabi. Nganggep menawi Kanjeng Nabi sampun mboten waras, Isra Miraj dados bahan kangge mencaci maki, ngolok olok lan ngina dateng Kanjeng Nabi . Dawuh dalem Allah ing Al Quran :

Lan Ingsun ora wus andadek ake ing impen kang wus Ingsun weruhake ing sira kejaba minangka pacoban tumrap para manungsa (Qs. Al Isra 60).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Prastawa Isra Miraj pancen kedah kita tampi kanti manah, mboten cekap tinampi kanti akal kemawon, jalaran akal kemawon mboten dumugi, nanging manah ingkang pikantuk pitedah lan hidayah saking ngarsanipun Allah bade nampi bilih sedaya saking kuasa lan kersanipun Allah , mboten wonten perkawis ingkang mukal malih menawi Allah ngersakaken. Prastawa Isra Miraj pancen minangka kedadosan ingkang luar biasa, kerana Allah bade ngetingalaken tanda tanda panguwaosipun dateng kawulanipun ingkang pikantuk pitedah, supados saya kandel imanipun, kados dawuh dalem Allah ing Al Quran :

Kerana Ingsun meruhake ing Muhammad sebagian sangka tanda tanda Keagungan Ingsun, Sejatine Allah iku Dzat Kang Maha Midanget lan Maha Waspada (QS.Al Isra :1)

Pramila prastawa punika ndadosaken saya sasar tumrap tiyang ingkang mboten pikantuk pitedah, nanging kosok wangsulipun tumrap tiyang mukmin ingkang pikantuk pitedah bade saya kiyat, saya kandel lan tebel imanipun, sinaosa mboten gaduk nalaripun, nanging manahipun saget nampi dateng sedaya perkawis ingkang dipun kersaaken dening Allah. Nanging tiyang fasiq ingkang namung ngendelaken dateng akalipun, bade nolak sedaya perkawis ingkang mboten pinanggih dening akalipun, supe bilih akal punika sanget winates, mboten kongang njangkau sedaya panguwaosun Allah, sahingga tiyang menika saya tebih kejlungup dateng juranging kesesatan. Allah ing Al Quran paring dawuh :

Kelawan conto iki akeh wong kang disasarake , lan uga sebab conto iki akeh wong kang diparingi pituduh, lan ora ana wongkang disasarake dening Allah kejaba wong kang pada fasiq (Qs. Al Baqarah : 26).

Kaum Muslimin ingkang minulya,

Hikmah ingkang wigatos saking prastawa punika, supados iman kita saya kiyat lan kekah, langkung langkung ngadepi zaman ingkang sampun san saya majeng tingkat penalaran lan rasionalitasipun manungsa, ingkang samukawis mesti tansah dipun akal akal. Menawi mboten masuk akal ditolak, purun nampi menawi masuk akalipun. Ing mangka babagan keimanan punika bagian saking perkawis ingkang asifat ghoiru maqul, irrasional tegesipun perkawis ingkang mboten masuk akal. Terutami perkawis ingkang ghaib, tentu akalipun manungsa mboten nyandak. Pramila prastawa Isra Miraj punika mboten kedah tinampi dening nalar kita, nanging kita tampi kanti manah, kita imani minangka perangan perkawis ghaib ingkang kedah kita yaqini lan kita imani bilih sedaya ngrupekaken suatu kebenaran, mboten betah dateng pembuktian cekap kanti keyakinan bilih sedayanipun awit saking kuasa lan kersanipun Allah.

Sahingga prastawa Isra Miraj menika dados seleksi iman khususipun ing zamanipun Kanjeng Nabi rumiyin, mboten sekedik shahabat ingkang asalipun sampun mukmin nanging jalaran prastawa Isra Miraj punika prasasat imanipun dipun teter nanging wusananipun leder, lecek, oncat, minggat lan pecat imanipun wangsul dateng sifat asli kufuripun.

Wusananipun kita sesarengan nyuwun dateng Allah mugi mugi kita sedaya kaparingana tetep Iman Islamipun ngadepi kawontenan lan pacoben menapa mawon, syukur malah ndadosaken iman kita saya kiyat, kekah, rosa, kandel, tebel, kenceng, ngganteng, methentheng ngantos akhir hayat kita pinaringan khusnul khotimah.

$ $ $ : $ $

 

 

 

 

 

4

 

 

HayyaalashSholah

 

$ $ $ $ $ $ $ $ $ $ : : $

 

Para sederek jama'ah Jum'ah rahimakumullah,

Minangka purwakaning atur keparenga kula ngunjukaken puji lan syukur wonten ngarsa dalem Allah Taala awit peparingipun rahat lan kanugerahan kawilujengan dateng kita sedaya, sahingga ngantos dinten punika kita saget sesarengan makepal ing papan minulya punika, saperlu nindaaken kwajiban kita kanti wilujen mboten mangge rubeda satunggal menapa. Panyuwun kita mugi sedaya amal ibadah kita tinapi wonten ngarsa dalae Allah Taala. Saak lajenipun kita ngunjukaken shalawat lan salam mugi kunjuk katur wonten ngarsa dalem junjungan ita Kanjeng Nabi Muhamad Sallallahualaihi wasallam lan sedaya kaluwarga tuwin para sahabatipun, lumeberipun dateng sedaya para penderekipun, kalebetna ugi kita sedaya minangka ummat ingkang nampi syafaat mbenjang ing yaumil akhir. Amin.

Sak lajengipun kula ngajak dateng awak kula lan panjenengan sedaya, mangga sami kita tingkataken taqwa lan ajrih kita dumateng Allah, kanti ngestokaken dawuh dawuhipun , lan nebihi sedaya awisanipun, Inggih namung kanti taqwa dumateng Allah punika kita bade kaparingan rahmat lan kawilujengan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat, Amiin. Jalaran inggih namung kanti iman lan taqwa punika kita sedaya bade manggih kawilujengan , Allah sampun njanjekaken kanti dawuhipun :

Lan Ingsun nyelametake marang wong wong kang pada iman lan wong kang pada tansah netepi taqwa. (QS : Fushshilat : !8).

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Sampun sesarengan kita maklumi bilih kwajiban tumrap kita tumanduk ing ngarsanipun Allah Taala ingkang asifat harian lan mboten saget tinilar babar pindah inggih punika kwajiban shalat gangsal wekdal.

Dawuh wajibipun shalat gangsal wekdal punika kanti anggenipun Allah kepareng nimbali sarana langsung dateng Kanjeng Nabi perlu paring wahyu perintah shalat fardlu. Pramila kita sageta ngalap hikmah saking prastawa tumurunipun wahyu shalat punika supados kita langkung anggenipun njagi dateng kwajiban kita shalat gangsal wekdal. Upaya lan budi daya amrih tumandang ibadah tansah dipun tingkataken, kanti tansah nyinaoni ilminipun saha tatacara shalat ingkang langkung sae. Jalaran mboten sekedik antawis kita ingkang nindakaken shalat, nanging mboten kanti mangertosi ilmi ilminipun, syarat rukunnipun, makruh lan sunatipun lan ugi batalipun shalat. Tumindakipun namung sarana apalan lan kulinan, nanging tuntunan lan piwucalipun shalat mboten dipun mangertosi. Eman sanget tuwas kangelan wusananipun mboten keleresan. Saking punika mbok mangga, samiya purun nyinaoni ilmi peshalatan, mboten perlu lingsem. Amergi shalat kita menika mila tansah perlu dipun dandosi. Sinten mawon tiyangipun tetep perlu ningkataken kwalitas ibadah shalatipun. Menapa tiyang menawi sampun lawas anggenipun nindak aken shalat mesti shalatipun sampun sae ? Mboten. Malah kadang kadang langkung mboten kantenan tumandangipun. Amergi shalat mboten sekedar apal waosan saha gerakanipun, nanging kados pundi sagetipun nggaota lan manah saget manunggal kumadep, kumawula dateng ngarsanipun Allah. Ampun ngantos badanipun tumandang shalat, ruku sujud, lisanipun ndremimil maos lafadlipun waosan shalat, nanging manahipun suwung mboten nderek shalat, utawi malah kluyuran kesah ngetutaken pengangen angenipun. Sahingga katingalipun tiyang shalat, nanging piyambakipun supe menawi nembe shalat. Bab menika Allah maringaken pepenget :

* *

Saktemene neraka wail iku kanggo wongkang pada shalat, yaiku wong kang pada lali karo shalate ( QS.Al Maun : 4-5 ).

Pramila kita ampun ngantos lahiripun tumindak shalat, nanging nyatane supe dateng shalat ingkang dipun tindakaken. Caranipun, manah sageta dipun kencang ampun wonten pundi pundi, kanti angen angen dateng maknanipun lafadlipun shalat ingkang dipun waos. Menawi shalat saget ktindakaken kanti sahe, tentu bade beta hikmah lan faedah ingkang katah, ing antawisipun kangge ngresiki dosa kalepatan ingkang ngregeti dateng manah kita. Kados dene dawuh dalem Kanjeng Nabi :

Pepadane shalat limang wektu iku kaya dene bengawan kang mili tur akeh banyune ana ing ngarep omahe salah sewijinira kabeh, kang wong mau adus ing kono saben dinane limang ambalan. (HR.Muslim).

Dawuh menika minangka bebingah turmap kita bilih salat minangka kabetahan kita, kados dene betah kita bebersih siram saben dintenipun, tentu tiyang menika menawi rajin siram saben dinten menapa malih menawi ngantos ambal kaping gangsal saben dinten ipun, tentu tiyang menika ajeg kawontenanipun tansah bersih saking kotoran lan sak warnining rereget. Mekaten ugi shalat menawi kanti sahe lan rajin kita tindak aken saben dintenipun Insya Allah dosa lepat kita inggih tansah pinaringan pangapura dening Allah sahingga bersih kados mboten wonten dosa sekedik sekedika.

Mila kangge nggayuh kasampurnanipun ibadah shalat kita, sanget wigatos nyinaoni kanti ngaos, dateng sukaraos lafal ingkang sak lebetipun shalat kita waos, menapa ingkang kita waos supados kito ugi mangertos, mboten lisane nrocos, nanging atine kropos, jalaran mboten purun ngaos. Ing mangka shalat minangka sakanipun agami ingkang sanget wigatos, menawi sakanipun kropos, tentu bangunan menika ringkih tansah ndamel manah kuwatos, amergi gampil ambruk sak wanci wanci mboten usah lindu dipun srantos. Kanjeng Nabi paring pawartos :

Shalat iku minangka cagake agama, sapa wonge njejekake shalat, mangka ateges njejekake agama, Lan sapa wonge tinggal shalat ateges wong iku ngrubuhake agama

(HR. Muslim).

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Shalat ingkang dados inti lan pokokipun agami Islam mila mboten kenging dipun sepelekaken, kedah tansah kita jagi lan kita reksa, syukur saget katindakaken kanti jamaah, amergi langkung enteng tanggung jawab kita, ugi ganjaran ingkang cetha kita mangertosi dipun tikel tikelaken dening Allah. Mugi kita kalebetna kawula ingkang tansah nuhoni kwajiban shalat kanti ajeg lan jejeg, pikantuk ridlanipun Allah Taala.

* * * * * * * *

*

 

 

Khutbah Jumah Tsaniyah

 

, * * * * * * * *

* * : * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

* *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
, AN NIDA' 
,  Edisi Wulan Sya'ban
 

 


H.Abu Royhan

 


 Khuthbah Jum'ah
H.Abu Royhan
H.Abu Royhan

Fadhilatusy Syaban

Tradisi ing Wulan Syaban

Nishfu Syaban

Marhaban Ya Ramadhan

Khutbah Jumah Tsaniyah

Khutbah Wulan Syaban 1428 H

1

Fadhilatusy Syaban

* * * * * * * * * * *

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya

Mangga tansah sami netepi taqwa lan ajrih dateng Allah ing sakdengah kawontenan, sami ugi wonten ing kawontenan bingah utawi sisah, longgar jembar utawi rupeg, kawontenan rame utawi sepi, terang-terangan utawi sesideman, kanthi tansah nindakaken sadengah perintah lan nebihi sedaya cegah lan awisanipun Allah, supados kita tansah pinaringan kabegjan dunya ngantos akhirat saking ngarsa dalem Allah Subhanahu wa Taala, Amiin.

Ringkesipun tansah nertepi iman lan taqwa, Inggih namung kanti sarana mekaten, kita bade manggihaken kawilujengan gesang. Kados ingkang sampun kajanjeaken dening Gusti Allah kanti dawuhipun :

Lan Ingsun Allah bakal nylametake wong wong kang pada iman lan tansah pada taqwa (QS.Fushshilat : 18)

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya

Kita sedaya sampun sami ngawuningani bilih wekdal punika sampun lumebet ing wulan Syaban , kalebet wulan ingkang mulya menggahipun Allah, Kados dawuhipun Allah ing surat At Taubah:

 

Sejatine wilangane sasi sak jerone setahun, mungguhe Allah Taala iku ana rolas sasi mengkono iku wus katulis ing sak jerone lauh mahfudh nalika Allah nitahake pira-pira langit lan bumi, saking rolas sasi mahu ana sasi papat kang di mulyakake, (yaiku sasi Dzul Qodah, Dzulhijjah, Muharram lan Rajab), mulyaake sasi papat mahu kalebu katetepane agama kang jejeg. Mula sira aja pada nganiaya awake ana ing wulan-wulan mulya mahu kanti tumindak mashiyat (QS.At Taubah 36).

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya

Wulan mulya punika mboten wonten tegesipun, menawi kita mboten mulya aken kanti tumandang ngamal ibadah, piwalesipun rupi ganjaran ugi bade dipun tikel-tikelaken dening Allah Taala.

Mulyakaken wulan Sya'ban punika mboten wonten ingkang langkung sae ngungkuli amal sholeh, langkung langkung ibadah shalat fardlu kita , samiya dipun gatosaken ampun ngantos dipun lirwaaken. Jalaran kamulyanipun wulan punika sambet kaliyan kwajiban shalat fardlu. Inggih anggenipun Allah netepaken arah nalika kita madep nindakaken shalat. Pramila shalat fardlu kta jejegaken lan kita tingkataken, ampun ngantos sekedar tumandang, nanging sageta kita dadosaken sarana sesambetan kita dateng ngarsanipun Allah. Minangka pasowanan kita dateng ngarsanipun Allah, mboten sekedar absen, nanging sakestu dados sarana kumawula kita dateng Allah Ta'ala. Kanti tansah migatosaken dateng tata cara , syarat rukun lan purun ngopeni dateng sunnah sunnahipun langkung langkung wekdalipun. Sahingga shalat kita, saget minangka shalat ingkang jejeg. Menawi shalat sampun jejeg, Allah tentu bade nuhoni paring piwales saha ngicalaken raos ajrih lan kuwatos ingkang tansah ngebaki manahipun tiyang ing mangsa punika. Kados dawuhipun :

.

"Sejatine wong kang pada iman lan pada ngamal shalih, lan pada njejegake shalat, lan pada aweh zakat, tumrap wong wong mau ganjaran ing ngarsane Pangerane, lan ora ana rasa kuwatir tumrap wong wong mau, lan uga wong wong mau ora bakal pada susah". ( QS. )

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya,

Minangka mulyaaken wulan Syaban ingkang agung menika kejawi kita nambahi taat nanging kita ugi kedah ngeker lan mekak nafsu kita saking lampah makshiyat lan duraka dating Allah supados Allah tansah paring pangreksa dateng kita saking samukawis balak lan coba ing saklebetipun gesang punika. Jalaran Kanjeng Nabi sampun paring dawuh mekaten :

Sing sapa wonge ngegungake wulan Syaban sarana taqwa marang Allah Taala, lan ngamal thaat marang Allah, uga nahan nafsune sangka mashiyat, mangka Allah bakal paring pangapura marang dosa dosane, lan Allah bakal paring slamet sekabehe bala bencana lan pirang pirang penyakit kang kedadean ing tahun kuwi .

Ningali semanten peparing kanugerahanipun Allah dateng tiyang ingkang mulyakaken wulan Syaban, eman sanget menawi kita mboten nampi kanugerahan punika. Langkung langkung ing mangsa punika mushibah kongang dumados sak wanci wanci, seget temama dateng sinten kemawon, sahingga raos ajrih lan kuatos tansah sliweran ing manah kita. Pramila kagem sarana wilujengan nyuwun pangreksan mboten wonten ingkang paling leres kejawi namung dateng ingkang kagungan , inggih Allah Taala. Saweneh caranipun nderek lan nindak aken dawuh Nabi kasebat, nambahi thaat lan nyuda mashiyat ing wulan Syaban menika. Mekaten ugi minangka sarana panyuwunan pangreksa dateng Allah saking sak wernining penyakit, ingkang sinaosa mboten ganas ndumugekaken seda nanging nguras duit, sinaosa mboten nggondol nyawa nanging nelasaken banda, punika sedaya kongang dumugi saben wanci.

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya,

Pramila mangga sami gumbregah kanti taat ngibadah ing wulan Syaban menika kangge nyadong rahmatipun Allah langkung langkung ing dalu tengahipun wulan menika ingkang dipun wastani Nisfu Syaban, wancinipun Allah ngesokaken rahmat lan katah maringi ijabah dateng sedaya panyuwunanipun kawula. Jalaran dalu niku kalebet dalu ijabah miderek dawuhipun Kanjeng Nabi Muhamad Sallallahu alaihi wa sallam wonten ing satunggaling hadist ngengingi bab menika :

, , ,

Ora bakal di tolak dunga ingdalem limang wektu,

1.       Malem jumah, 2. Malem sepuluh sangka wulan Muharram. 3. malem Nishfu Syaban, 4. Malem riyaya Fithrah, 5. Malem riyaya Adha.

Mila ampun ngantos dipun liwataken dalu minulya menika tanpa kita ginaaken kagem ngatahaken pandunga panyuwunan dateng Allah Taala. Mugi mugi Allah maringana pitedah lan pitulung dateng kita, segeta tansah nuhoni dawuh nebihi pepacuh, gumbregah ngibadah dateng Allah Taala kanti istiqomah, wekasan manggih khusnul khatimah. Amiin.

* * * * * * * * *

2

Tradisi ing Wulan Syaban

, * * * * * * * * * * * * * *

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya

Mangga kita samiya tansah netepi taqwa dateng Allah, kanti taqwa ingkang sakestu sarana tansah nindakaken sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nilar lan nebihi sedaya cegah lan awisanipun , wonten ing swasana kados menapa kemawon, kapan mawon, lan wonten ing pundi kemawon, , tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat, Amiin . Jalaran Allah mila sampun paring dawuh :

Lan sejatine Allah iku tansah anyertani marang wong kang

pada taqwa lan pada agawe becik (QS. An Nahl 128).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Kita wedal punika wonten ing sak lebetipun wulan Syaban, wulan ingkang dipun mulyaaken dening Allah, ugi wulan ingkang katah mbekta kesaenan tumrap para kawulanipun. Jumbuh kaliyan naminipun Syaban ingkang maknanipun cawang cawanging kebecikan. Masyarakat kita swasana pangibadahipun ing wulan punika benten sanget kaliyan wulan wulan sanesipun. Menika minangka bukti katahipun kesaenan ingkang tuwuh ing wulan Syaban punika. Laras kaliyan dawuhipun Nabi nalika ndangu dateng para Shahabatipun

, :

 

Apa sira kabeh pada ngerti ngapa sasi iki diarani Syaban? Para shahabat nuli matur : Inggih naming Allah lan utusanipun ingkang langkung pirsa. Kanjeng Nabi nuli ngendika : Sasi iki disebut Syaban kang artine cabang, jalaran ing sasi iki kebecikane bercabang cabang dadi akeh

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Kasunyatan ingkang dumados ing masyarakat kita mila mekaten, sinaosa ing masyarakat sanes mbok bilih benten malih. Wonten ing masyarakat kita sampun dados kabudayan ingkang sae secara turun tumurun ngantos sak menika, ingkang mboten nate dumados ing wulan sanesipun Syaban. Wujudipun upacara nyadran. Tujuan awalipun estunipun setunggal, inggih punika Birrul walidain, bektos dateng tiyang sepuh kalih. Menika jelas ngrupekaken kwajiban tumrap sedaya manungsa. Ingkang dipun dawuhaken dening Allah wonten ing Al Quran, sami ugi tiyang sepuh tasih sugeng utawi sampun seda. Ing antawisipun kanti cara nyuwunaken pangapunten lan ndungakaken nyuwunaken rahmat kangge tiyang sepuh kalih. Langkung langkung kagem tiyang sepuh ingkang sampun seda, kanti dipun ziarahi ing makamipun, dipun suwunaken pangapunten saha dipun suwunaken rahmat kawelasan dateng Allah. Ngaten menika antawisipun bekti dateng tiyang sepuh, kados dawuh dalem Allah Taala :

Sira kabeh pada nyembaha ing Gusti Allah, lan aja pada nyekutokake sira ing Allah kelawan apa wae . lan bada bektiya sira ing wong tuwa loro ( An Nisa : 36 ).

Inggih kangge tujuan birrul walidain menika asal usul upacara nyadran . Karena kasunyatan katahipun masyarakat anggadahi tujuan lan seja ingkang sami, wonten ing wekdal lan papan ingkang sami sahingga wonten mufakatan ngleksanaaken tujuan menika kanti sesarengan. Lajeng dipun adani upacara wonten ing wedal lan papan ingkang dipun mufakati. Wonten ing riku tuwuh kesaenan kesaenan ingkang katah, antawisipun saget sami silaturrahim, sami saget ngedalaken shodakohan, maos maos kalimah dzikir lan Quran, kadang kadang wonten pengaosan beberipun ilmi saking ulama lan tasih katah kesaenan sanes sanes ipun. Sedaya punika terang minangka dawuh agami kita. Pramila estu makna Syaban dados jumbuh kaliyan kasunyatan, jalaran sampun dados tradisi lan pengadatan mila prayogi kita uri uri lan kita jagi, ampun ngantos dipun kotori kanti kemakshiyatan ingkang ngrisakaken dateng tujuan utami upacara adat nyadran punika.

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Wondene ndungakaken dateng ahli kubur saking sederek sederek kita langkung langkung leluwur kita ingkang mukmin, sanget gamblang dawuhipun Allah wonten ing Al Quran :

Lan wong wong kang tumeka sak wuse wong kang pada ndisiki (Muhajirin lan Anshar), wong wong kuwi pada ndonga Duh pangeran kula mugi ngapuntena Paduka dateng kula lan sederek sederek kula ingkang sami iman langkung rumiyin katimbang kula .(QS.Al Hasyr : 10).

Lan malih dawuhipun :

Lan nyuwuna ngapura sira kanggo dosanira lan dosane wong wong mukmin lanang lan wadon . (QS. Muhammad : 19).

Kekalih ayat kasebat kanti terang Allah ndawuhaken dateng kita supados nyuwun ngapura kangge kita piyambak lan ugi sederek sederek kita tiyang tiyang mukmin ingkang sampun ngrumiyini seda.

Mekaten ugi hadits hadits dawuh Nabi katah sanget ingkang ndawuhaken ita supados nyuwunaken pangapunten dateng sederek sederek mukmin ingkang sampun seda, antawisipun hadits ingkang dipun riwayataken saking shahabat Utsman bin Affan RA.:

:

Nalika Nabi Sallallahu alaihi wa sallam wis rampung saka ngubur sawijining mayit, Panjenengane jumeneng ana ing sak pinggire kubur nuli ngendika Nyuwuna ngapura sira kabeh kanggo sedulur ira, lan suwunna tetepe iman, amerga ing saat iki deweke lagi didangu dening Malaikat(HR.Abu Daud).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Sedaya ingkang lumampah ing masyarakat ingkang sampun dados pengadatan wonten ing wulan Syaban punika, sakestu sedayanipun wonten dawuh tuntunanipun, tentu sifatipun umum mboten dawuh ingkang sifatipun khusus kedah lumampah ing wulan Syaban punika mboten.

Mugi mugi niyat lan seja ingkang sae, lan ugi kanti amaliyah ingkang sampun lumampah punika, sageta tinampi maqbul saha pikantuk karidlan wonten saking ngarsa dalem Allah Taala.

* * *

*

3

 

Nishfu Syaban

 

* * * * * *

: * *

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Mangga kita sesarengan nambahi taqwa kita dateng Allah, kanti tansah netepi taat dateng sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nebihi sedaya awisanipun. Ampun ngantos kuma wantun nilar kwajiban lan nglirwaaken dawuh dawuhipun Allah, lan ugi ampun ngantos nerjang palang awisan ipun Allah.Wonten ing kawontenan kados menapa kemawon, tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah, supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit ing alam dunya punika ngantos dumugining akherat, Amiin. Ringkesipun tansah nindakaken amal shaleh kanti tansah netepi iman, Inggih namung kanti sarana mekaten, kita bade manggihaken kebahagyaan gesang. Kados ingkang sampun kajanjeaken dening Gusti kanti dawuhipun :

Sing sapa wonge amal shalih nindak ake kebecikan, lanang utawa wadon, ing mangka wong iku beriman, mesti wae wong iku tak paringi panguripan kang makmur. (QS. An-Nahl : 97)

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Kita sedaya sami ngawuningani bilih wulan Syaban menika kalebet wulan ingkang mulya lan agung, inkang mekaten menika nitik tindakipun Junjungan kita Kanjeng Nabi Muhammad katah nindakaken prihatosan shiyam ing wulan Syaban ngaten punika . Kados dawuh hadits riwayat saking Siti Aisyah, Panjenenganipun ngendika :

Aku durung tahu ngerti Rasulallahu Sallallahu alaihi wa sallam nyampurnaake pasa sewulan natas sak liyane wulan Romadlon, lan aku durung tahu weruh Panjenengane Kanjeng Nabi pasa ing sawijining wulan kang luwih akeh saka wulan Syaban (HR.Bukhari Muslim).

Saking dawuh menika saget dipun fahami bilih wulan Syaban menika sanget istimewa menggah Kanjeng Nabi ngantos mboten wonten wulan sanesipun Wulan Ramadhan ingkang katah dipun pasani dining Panjenenganipun kados dene wulan Syaban. Menapa jalaranipun ? Wonten sawenehing shahabat ingkang nyuwun pirsa dateng Kanjeng Nabi babakan menika, inggih anggenipun Kanjeng Nabi katah shiyam ing wulan Syaban. Panjenenganipun lajeng paring dawuh :

Wulan Syaban iku wulan kang akeh dilalek ake dening akehe manungsa, manggone ing antarane wulan Rojab lan Ramadhan, ya ing wulan Syaban kuwi ngamale manungsa diaturake ing ngarsane Allah Kang Mangerani kabeh alam. Mula aku seneng menawa ngamalku diaturake lan wektu kuwi aku lagi pasa

(HR. Abu Dawud lan Nasai).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Nabi mboten sekedar ndawuhi nanging ugi nyontoni, mila sakmestinipun kita nderek dateng tindakipun, inggih amergi tindakipun kanjeng Nabi menika lajeng kita dipun sunnataken shiyam ing wulan Syaban menika. Ananging kita ugi kedah faham pranatan syariat, jalaran shiyam wulan Syaban ngaten punika kedah saderengipun tanggal setengah, bakda nisfu Syaban ita dipun haramaken shiyam sunnat kejawi menawi anggenipun shiyam wiwit sak derengipun, utawi sampun ngadataken ing saben wulanipun kadosta upaminipun ingkang sampun mbiyasakaken shiyam sunnat Senen Kemis .

Mekaten ugi amaliyah amaliyah sanes ingkang prayogi dipun tindakaken, langkung langkung ing wekdal malem Nishfu Syaban. Ingkang ugi dipun dawuhaken dening Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam :

,

: ,

Nalika tengahe wulan Syaban wis tumeka , mangka pada tangiha tumandang ngibadah sira kabeh ing wektu bengine, lan pada pasaha ing rinane. Jalaran Allah Taala ing wengi kuwi nurunake rahmat ing langit dunya nalikane surup serngenge, nuli paring dawuh ; Sapa sing nyuwun mesti Ingsun paringi apa panyuwunane. Sapa sing nyuwun apura , mesti Ingsun paringi pangapura, sapa sing nyuwun rizki mesti Ingsun paringi, mengono iu nganti tumeka mletekke fajar.

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Pramila mangga kita dereki dawuh lan tindakipun Kanjeng Nabi, samiya mulyaaken wulan Syaban punika kados ingkang dipun contokaken Panjenenganipun. Ampun ngantos kita tumandang ngibadah nanging mboten mangertos jluntrungipun. Amergi namung sami ngginakaken caranipun piyambak piyambak, lan ngetutaken angen angenipun piyambak. Sedaya amaliyah kita kedah kita mangertosi tata caranipun saha tuntunanipun , supados amaliyah kita punika ilmiyah, lan ilmu kita amaliyah, sahingga ibadah kita tinampi wonten ngarsanipun Allah Subhanahu wa Taala. Amiin .

 

* * * * * *

*

 

 

 

4

 

Marhaban Ya Ramadhan

 

* * * * * * * * * : * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Mangga tansah samiya netepi taqwa lan taat dateng ngarsa Dalem Allah kanti ambudi daya amrih saget nindakaken sedaya dawuh lan printahipun, saha nilar lan nebihi sedaya awisanipun, sarana tansah angrungkebi Iman lan Islam ing saklebetipun gesang punika, ngantos pejah netepana Iman lan Islam sahingga pungkasan kita pinaringan khusnul khatimah.

Kados dawuhipun Allah :

 

He wong wong kang pada iman, Pada wediya sira kabeh

ing Gusti Allah kelawan sak nyatane wedi ing Gusti Allah, lan aja mati temenan sira kabeh kejaba sira kabeh minangka wong Islam .(QS. Ali Imran 102).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Mboten dangu malih kita sampun bade lumebet ing wulan suci Ramadhan, sak mestinipun kita cawis cawis siaga kangge ngadepi kwajiban kita shiyam wajib menika. Sikap mental lan manah kita mila kedah dipun siapaken, jalaran mboten sekedik umat Islam ingkang nampi kwajiban siyam Ramadhan punika kanti kepeksa. Ing mangka wusananipun tetep sami anggenipun nindakaken. Pramila mangga kita adepi wulan suci lan kwajiban punika kanti manah bingah saha ridla, siaga nindakaken kwajiban saking ngarsanipun Allah. Sebab bingah kemawon sampun ageng faedahipun, Kanjeng Nabi paring dawuh :

Sing sapa wonge bungah sebab manjinge wulan Ramadlan, mangka Allah ngaramake jasade wong kui sangka siksa neraka

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Raos bingah lan remen menika kedah kita buktekaken kanti tata tata nyawisaken samu kawis kangge mulyaaken wulan Ramadlan . Pengadatan kita ing masyarakat sami ngleksanaaken persiapan kangge mangayubagya dumuginipun wulan Ramadlan ngantos malah ndamel pantia khusus kangge menika. Mila kamulyanipun lan keberkahanipun wulan Ramadlan sampun mboten kita mamangi . Bab menika Nabi ndawuhaken nalika sampun dumugi akriripun wulan Sya'ban ngaten punika :

, , , ,

" He eling eling para manungsa,

Temenan bakal tumeka sawijining wulan kanga agung, kang dibarokahi , kang mayungi marang sira kabeh. Yaiku sasi Ramadhan, ing wulan Ramadhan kuwi ana sawijining wengi kan diarani Lailatul Qadar, kang kautamane ngungkuli sewu wulan, Allah wis amajibake pasa ing sasi kuwi, lan disunatake shalat wengi ing sasi kuwi, sing sapa wonge taqarrub ngibadah amrih caket marang Allah, ana ing sak sejerone wulan mau, kelawan ngamal ngamal kabecikan mangka kaya kaya nindakake ibadah fardlu ing sak jerone sasi liyane, Lan sing sapa wongwe ngibadah fardlu siji ing wulan Ramadhan, mangka kaya kaya ngibadah pitung puluh fardlu ing sasi liyane . Lan sasi Ramadhan iku sasi sabar, dene sabar iku ganjarane swarga, Ramadhan iku sasi kang kanggo asih asihan, Lan sasi Ramadhan iki mangsane ditambahi peparinge rizki"

(HR.Ibnu Khuzaimah,lan Baihaqi).

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Semanten agung kanugrahan peparingipun Allah ingkang kaparingaken ing sak lebetipun wulan Ramadlan, tentu eman sanget tumrap tiyang mukmin menawi ngantos mboten nampi lan nanggapi kanugerahan ageng paringipun Allah menika. Dene menapa sebabipun Allah maringaken rahmat ingkang semanten katahipun, jalaran Allah nurunaken Al Qur'an ing sak lebetipun wulan Ramadhan, Kados dawuh :

"Sasi Ramadhan iku, sasi kang den turanake Qur'an ing sak jerone sasi kuwi, minangka kanggo pituduhe para manungsa, lan kang mertelakake sangka dalaning pituduh, lan kang ambedakake antarane perkara kang hak lan bathil"

Mugi mugi Allah maringana pitulung lan pitedah dateng kita sedaya, saget tumandang nindakaken jejibahan shiyam kanti enteng lan maqbul ing ngarsanipun Allah Ta'ala.

* * * * * *

* *

 

 

 

Khutbah Jumah Tsaniyah

 

, * * * * * * * *

* * : * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

* *