AN NIDA'  
, Khuthbah Jum'ah
  Edisi Wulan Sya'ban 1428 H
,
 

 

 


H.Abu Royhan
 Khuthbah Jum'ah

Fadhilatusy Syaban

Tradisi ing Wulan Syaban

Nishfu Syaban

Sugeng Rawuh Tamu Agung Ramadhan

Khutbah Jumah Tsaniyah

Khutbah Wulan Syaban 1428 H

1

Fadhilatusy Syaban

* * * * * * * * * * *

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya

Mangga tansah sami netepi taqwa lan ajrih dateng Allah ing sakdengah kawontenan, sami ugi wonten ing kawontenan bingah utawi sisah, longgar jembar utawi rupeg, kawontenan rame utawi sepi, terang-terangan utawi sesideman, kanthi tansah nindakaken sadengah perintah lan nebihi sedaya cegah lan awisanipun Allah, supados kita tansah pinaringan kabegjan dunya ngantos akhirat saking ngarsa dalem Allah Subhanahu wa Taala, Amiin.

Ringkesipun tansah nertepi iman lan taqwa, Inggih namung kanti sarana mekaten, kita bade manggihaken kawilujengan gesang. Kados ingkang sampun kajanjeaken dening Gusti Allah kanti dawuhipun :

Lan Ingsun Allah bakal nylametake wong wong kang pada iman lan tansah pada taqwa (QS.Fushshilat : 18)

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya

Kita sedaya sampun sami ngawuningani bilih wekdal punika sampun lumebet ing wulan Syaban , kalebet wulan ingkang mulya menggahipun Allah, Kados dawuhipun Allah ing surat At Taubah:

 

Sejatine wilangane sasi sak jerone setahun, mungguhe Allah Taala iku ana rolas sasi mengkono iku wus katulis ing sak jerone lauh mahfudh nalika Allah nitahake pira-pira langit lan bumi, saking rolas sasi mahu ana sasi papat kang di mulyakake, (yaiku sasi Dzul Qodah, Dzulhijjah, Muharram lan Rajab), mulyaake sasi papat mahu kalebu katetepane agama kang jejeg. Mula sira aja pada nganiaya awake ana ing wulan-wulan mulya mahu kanti tumindak mashiyat (QS.At Taubah 36).

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya

Wulan mulya punika mboten wonten tegesipun, menawi kita mboten mulya aken kanti tumandang ngamal ibadah, piwalesipun rupi ganjaran ugi bade dipun tikel-tikelaken dening Allah Taala.

Mulyakaken wulan Sya'ban punika mboten wonten ingkang langkung sae ngungkuli amal sholeh, langkung langkung ibadah shalat fardlu kita , samiya dipun gatosaken ampun ngantos dipun lirwaaken. Jalaran kamulyanipun wulan punika sambet kaliyan kwajiban shalat fardlu. Inggih anggenipun Allah netepaken arah nalika kita madep nindakaken shalat. Pramila shalat fardlu kta jejegaken lan kita tingkataken, ampun ngantos sekedar tumandang, nanging sageta kita dadosaken sarana sesambetan kita dateng ngarsanipun Allah. Minangka pasowanan kita dateng ngarsanipun Allah, mboten sekedar absen, nanging sakestu dados sarana kumawula kita dateng Allah Ta'ala. Kanti tansah migatosaken dateng tata cara , syarat rukun lan purun ngopeni dateng sunnah sunnahipun langkung langkung wekdalipun. Sahingga shalat kita, saget minangka shalat ingkang jejeg. Menawi shalat sampun jejeg, Allah tentu bade nuhoni paring piwales saha ngicalaken raos ajrih lan kuwatos ingkang tansah ngebaki manahipun tiyang ing mangsa punika. Kados dawuhipun :

.

"Sejatine wong kang pada iman lan pada ngamal shalih, lan pada njejegake shalat, lan pada aweh zakat, tumrap wong wong mau ganjaran ing ngarsane Pangerane, lan ora ana rasa kuwatir tumrap wong wong mau, lan uga wong wong mau ora bakal pada susah". ( QS. )

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya,

Minangka mulyaaken wulan Syaban ingkang agung menika kejawi kita nambahi taat nanging kita ugi kedah ngeker lan mekak nafsu kita saking lampah makshiyat lan duraka dating Allah supados Allah tansah paring pangreksa dateng kita saking samukawis balak lan coba ing saklebetipun gesang punika. Jalaran Kanjeng Nabi sampun paring dawuh mekaten :

Sing sapa wonge ngegungake wulan Syaban sarana taqwa marang Allah Taala, lan ngamal thaat marang Allah, uga nahan nafsune sangka mashiyat, mangka Allah bakal paring pangapura marang dosa dosane, lan Allah bakal paring slamet sekabehe bala bencana lan pirang pirang penyakit kang kedadean ing tahun kuwi .

Ningali semanten peparing kanugerahanipun Allah dateng tiyang ingkang mulyakaken wulan Syaban, eman sanget menawi kita mboten nampi kanugerahan punika. Langkung langkung ing mangsa punika mushibah kongang dumados sak wanci wanci, seget temama dateng sinten kemawon, sahingga raos ajrih lan kuatos tansah sliweran ing manah kita. Pramila kagem sarana wilujengan nyuwun pangreksan mboten wonten ingkang paling leres kejawi namung dateng ingkang kagungan , inggih Allah Taala. Saweneh caranipun nderek lan nindak aken dawuh Nabi kasebat, nambahi thaat lan nyuda mashiyat ing wulan Syaban menika. Mekaten ugi minangka sarana panyuwunan pangreksa dateng Allah saking sak wernining penyakit, ingkang sinaosa mboten ganas ndumugekaken seda nanging nguras duit, sinaosa mboten nggondol nyawa nanging nelasaken banda, punika sedaya kongang dumugi saben wanci.

Para sederek kaum Muslimin ingkang minulya,

Pramila mangga sami gumbregah kanti taat ngibadah ing wulan Syaban menika kangge nyadong rahmatipun Allah langkung langkung ing dalu tengahipun wulan menika ingkang dipun wastani Nisfu Syaban, wancinipun Allah ngesokaken rahmat lan katah maringi ijabah dateng sedaya panyuwunanipun kawula. Jalaran dalu niku kalebet dalu ijabah miderek dawuhipun Kanjeng Nabi Muhamad Sallallahu alaihi wa sallam wonten ing satunggaling hadist ngengingi bab menika :

, , ,

Ora bakal di tolak dunga ingdalem limang wektu,

1.       Malem jumah, 2. Malem sepuluh sangka wulan Muharram. 3. malem Nishfu Syaban, 4. Malem riyaya Fithrah, 5. Malem riyaya Adha.

Mila ampun ngantos dipun liwataken dalu minulya menika tanpa kita ginaaken kagem ngatahaken pandunga panyuwunan dateng Allah Taala. Mugi mugi Allah maringana pitedah lan pitulung dateng kita, segeta tansah nuhoni dawuh nebihi pepacuh, gumbregah ngibadah dateng Allah Taala kanti istiqomah, wekasan manggih khusnul khatimah. Amiin.

* * * * * * * * *

2

 

Tradisi ing Wulan Syaban

, * * * * * * * * * * * * * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya

Mangga kita samiya tansah netepi taqwa dateng Allah, kanti taqwa ingkang sakestu sarana tansah nindakaken sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nilar lan nebihi sedaya cegah lan awisanipun , wonten ing swasana kados menapa kemawon, kapan mawon, lan wonten ing pundi kemawon, , tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat, Amiin . Jalaran Allah mila sampun paring dawuh :

Lan sejatine Allah iku tansah anyertani marang wong kang

pada taqwa lan pada agawe becik (QS. An Nahl 128).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Kita wedal punika wonten ing sak lebetipun wulan Syaban, wulan ingkang dipun mulyaaken dening Allah, ugi wulan ingkang katah mbekta kesaenan tumrap para kawulanipun. Jumbuh kaliyan naminipun Syaban ingkang maknanipun cawang cawanging kebecikan. Masyarakat kita swasana pangibadahipun ing wulan punika benten sanget kaliyan wulan wulan sanesipun. Menika minangka bukti katahipun kesaenan ingkang tuwuh ing wulan Syaban punika. Laras kaliyan dawuhipun Nabi nalika ndangu dateng para Shahabatipun

, :

 

Apa sira kabeh pada ngerti ngapa sasi iki diarani Syaban? Para shahabat nuli matur : Inggih naming Allah lan utusanipun ingkang langkung pirsa. Kanjeng Nabi nuli ngendika : Sasi iki disebut Syaban kang artine cabang, jalaran ing sasi iki kebecikane bercabang cabang dadi akeh

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Kasunyatan ingkang dumados ing masyarakat kita mila mekaten, sinaosa ing masyarakat sanes mbok bilih benten malih. Wonten ing masyarakat kita sampun dados kabudayan ingkang sae secara turun tumurun ngantos sak menika, ingkang mboten nate dumados ing wulan sanesipun Syaban. Wujudipun upacara nyadran. Tujuan awalipun estunipun setunggal, inggih punika Birrul walidain, bektos dateng tiyang sepuh kalih. Menika jelas ngrupekaken kwajiban tumrap sedaya manungsa. Ingkang dipun dawuhaken dening Allah wonten ing Al Quran, sami ugi tiyang sepuh tasih sugeng utawi sampun seda. Ing antawisipun kanti cara nyuwunaken pangapunten lan ndungakaken nyuwunaken rahmat kangge tiyang sepuh kalih. Langkung langkung kagem tiyang sepuh ingkang sampun seda, kanti dipun ziarahi ing makamipun, dipun suwunaken pangapunten saha dipun suwunaken rahmat kawelasan dateng Allah. Ngaten menika antawisipun bekti dateng tiyang sepuh, kados dawuh dalem Allah Taala :

Sira kabeh pada nyembaha ing Gusti Allah, lan aja pada nyekutokake sira ing Allah kelawan apa wae . lan bada bektiya sira ing wong tuwa loro ( An Nisa : 36 ).

Inggih kangge tujuan birrul walidain menika asal usul upacara nyadran . Karena kasunyatan katahipun masyarakat anggadahi tujuan lan seja ingkang sami, wonten ing wekdal lan papan ingkang sami sahingga wonten mufakatan ngleksanaaken tujuan menika kanti sesarengan. Lajeng dipun adani upacara wonten ing wedal lan papan ingkang dipun mufakati. Wonten ing riku tuwuh kesaenan kesaenan ingkang katah, antawisipun saget sami silaturrahim, sami saget ngedalaken shodakohan, maos maos kalimah dzikir lan Quran, kadang kadang wonten pengaosan beberipun ilmi saking ulama lan tasih katah kesaenan sanes sanes ipun. Sedaya punika terang minangka dawuh agami kita. Pramila estu makna Syaban dados jumbuh kaliyan kasunyatan, jalaran sampun dados tradisi lan pengadatan mila prayogi kita uri uri lan kita jagi, ampun ngantos dipun kotori kanti kemakshiyatan ingkang ngrisakaken dateng tujuan utami upacara adat nyadran punika.

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Wondene ndungakaken dateng ahli kubur saking sederek sederek kita langkung langkung leluwur kita ingkang mukmin, sanget gamblang dawuhipun Allah wonten ing Al Quran :

Lan wong wong kang tumeka sak wuse wong kang pada ndisiki (Muhajirin lan Anshar), wong wong kuwi pada ndonga Duh pangeran kula mugi ngapuntena Paduka dateng kula lan sederek sederek kula ingkang sami iman langkung rumiyin katimbang kula .(QS.Al Hasyr : 10).

Lan malih dawuhipun :

Lan nyuwuna ngapura sira kanggo dosanira lan dosane wong wong mukmin lanang lan wadon . (QS. Muhammad : 19).

Kekalih ayat kasebat kanti terang Allah ndawuhaken dateng kita supados nyuwun ngapura kangge kita piyambak lan ugi sederek sederek kita tiyang tiyang mukmin ingkang sampun ngrumiyini seda.

Mekaten ugi hadits hadits dawuh Nabi katah sanget ingkang ndawuhaken ita supados nyuwunaken pangapunten dateng sederek sederek mukmin ingkang sampun seda, antawisipun hadits ingkang dipun riwayataken saking shahabat Utsman bin Affan RA.:

:

Nalika Nabi Sallallahu alaihi wa sallam wis rampung saka ngubur sawijining mayit, Panjenengane jumeneng ana ing sak pinggire kubur nuli ngendika Nyuwuna ngapura sira kabeh kanggo sedulur ira, lan suwunna tetepe iman, amerga ing saat iki deweke lagi didangu dening Malaikat(HR.Abu Daud).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Sedaya ingkang lumampah ing masyarakat ingkang sampun dados pengadatan wonten ing wulan Syaban punika, sakestu sedayanipun wonten dawuh tuntunanipun, tentu sifatipun umum mboten dawuh ingkang sifatipun khusus kedah lumampah ing wulan Syaban punika mboten.

Mugi mugi niyat lan seja ingkang sae, lan ugi kanti amaliyah ingkang sampun lumampah punika, sageta tinampi maqbul saha pikantuk karidlan wonten saking ngarsa dalem Allah Taala.

* * *

*

3

 

Nishfu Syaban

 

* * * * * *

: * *

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Mangga kita sesarengan nambahi taqwa kita dateng Allah, kanti tansah netepi taat dateng sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nebihi sedaya awisanipun. Ampun ngantos kuma wantun nilar kwajiban lan nglirwaaken dawuh dawuhipun Allah, lan ugi ampun ngantos nerjang palang awisan ipun Allah.Wonten ing kawontenan kados menapa kemawon, tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah, supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit ing alam dunya punika ngantos dumugining akherat, Amiin. Ringkesipun tansah nindakaken amal shaleh kanti tansah netepi iman, Inggih namung kanti sarana mekaten, kita bade manggihaken kebahagyaan gesang. Kados ingkang sampun kajanjeaken dening Gusti kanti dawuhipun :

Sing sapa wonge amal shalih nindak ake kebecikan, lanang utawa wadon, ing mangka wong iku beriman, mesti wae wong iku tak paringi panguripan kang makmur. (QS. An-Nahl : 97)

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Kita sedaya sami ngawuningani bilih wulan Syaban menika kalebet wulan ingkang mulya lan agung, inkang mekaten menika nitik tindakipun Junjungan kita Kanjeng Nabi Muhammad katah nindakaken prihatosan shiyam ing wulan Syaban ngaten punika . Kados dawuh hadits riwayat saking Siti Aisyah, Panjenenganipun ngendika :

Aku durung tahu ngerti Rasulallahu Sallallahu alaihi wa sallam nyampurnaake pasa sewulan natas sak liyane wulan Romadlon, lan aku durung tahu weruh Panjenengane Kanjeng Nabi pasa ing sawijining wulan kang luwih akeh saka wulan Syaban (HR.Bukhari Muslim).

Saking dawuh menika saget dipun fahami bilih wulan Syaban menika sanget istimewa menggah Kanjeng Nabi ngantos mboten wonten wulan sanesipun Wulan Ramadhan ingkang katah dipun pasani dining Panjenenganipun kados dene wulan Syaban. Menapa jalaranipun ? Wonten sawenehing shahabat ingkang nyuwun pirsa dateng Kanjeng Nabi babakan menika, inggih anggenipun Kanjeng Nabi katah shiyam ing wulan Syaban. Panjenenganipun lajeng paring dawuh :

Wulan Syaban iku wulan kang akeh dilalek ake dening akehe manungsa, manggone ing antarane wulan Rojab lan Ramadhan, ya ing wulan Syaban kuwi ngamale manungsa diaturake ing ngarsane Allah Kang Mangerani kabeh alam. Mula aku seneng menawa ngamalku diaturake lan wektu kuwi aku lagi pasa (HR. Abu Dawud lan Nasai).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Nabi mboten sekedar ndawuhi nanging ugi nyontoni, mila sakmestinipun kita nderek dateng tindakipun, inggih amergi tindakipun kanjeng Nabi menika lajeng kita dipun sunnataken shiyam ing wulan Syaban menika. Ananging kita ugi kedah faham pranatan syariat, jalaran shiyam wulan Syaban ngaten punika kedah saderengipun tanggal setengah, bakda nisfu Syaban ita dipun haramaken shiyam sunnat kejawi menawi anggenipun shiyam wiwit sak derengipun, utawi sampun ngadataken ing saben wulanipun kadosta upaminipun ingkang sampun mbiyasakaken shiyam sunnat Senen Kemis .

Mekaten ugi amaliyah amaliyah sanes ingkang prayogi dipun tindakaken, langkung langkung ing wekdal malem Nishfu Syaban. Ingkang ugi dipun dawuhaken dening Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam :

, : ,

Nalika tengahe wulan Syaban wis tumeka , mangka pada tangiha tumandang ngibadah sira kabeh ing wektu bengine, lan pada pasaha ing rinane. Jalaran Allah Taala ing wengi kuwi nurunake rahmat ing langit dunya nalikane surup serngenge, nuli paring dawuh ; Sapa sing nyuwun mesti Ingsun paringi apa panyuwunane. Sapa sing nyuwun apura , mesti Ingsun paringi pangapura, sapa sing nyuwun rizki mesti Ingsun paringi, mengono iu nganti tumeka mletekke fajar.

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Pramila mangga kita dereki dawuh lan tindakipun Kanjeng Nabi, samiya mulyaaken wulan Syaban punika kados ingkang dipun contokaken Panjenenganipun. Ampun ngantos kita tumandang ngibadah nanging mboten mangertos jluntrungipun. Amergi namung sami ngginakaken caranipun piyambak piyambak, lan ngetutaken angen angenipun piyambak. Sedaya amaliyah kita kedah kita mangertosi tata caranipun saha tuntunanipun , supados amaliyah kita punika ilmiyah, lan ilmu kita amaliyah, sahingga ibadah kita tinampi wonten ngarsanipun Allah Subhanahu wa Taala. Amiin .

 

* * * * * *

*

4

 

Sugeng Rawuh Tamu Agung

Ramadhan

 

* * * * * * * * * : * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Mangga tansah samiya netepi taqwa lan taat dateng ngarsa Dalem Allah kanti ambudi daya amrih saget nindakaken sedaya dawuh lan printahipun, saha nilar lan nebihi sedaya awisanipun, sarana tansah angrungkebi Iman lan Islam ing saklebetipun gesang punika, ngantos pejah netepana Iman lan Islam sahingga pungkasan kita pinaringan khusnul khatimah.

Kados dawuhipun Allah :

 

He wong wong kang pada iman, Pada wediya sira kabeh

ing Gusti Allah kelawan sak nyatane wedi ing Gusti Allah, lan aja mati temenan sira kabeh kejaba sira kabeh minangka wong Islam .(QS. Ali Imran 102).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Mboten dangu malih kita sampun bade lumebet ing wulan suci Ramadhan, sak mestinipun kita cawis cawis siaga kangge ngadepi kwajiban kita shiyam wajib menika. Sikap mental lan manah kita mila kedah dipun siapaken, jalaran mboten sekedik umat Islam ingkang nampi kwajiban siyam Ramadhan punika kanti kepeksa. Ing mangka wusananipun tetep sami anggenipun nindakaken. Pramila mangga kita adepi wulan suci lan kwajiban punika kanti manah bingah saha ridla, siaga nindakaken kwajiban saking ngarsanipun Allah. Sebab bingah kemawon sampun ageng faedahipun, Kanjeng Nabi sampun dawuh :

Sing sapa wonge bungah sebab manjinge wulan Ramadlan, mangka Allah ngaramake jasade wong kui sangka siksa neraka

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Raos ing manah, saha sikap kangge ngadepi wulan Ramadlan menika sanget wigatos jalaran sambet kaliyan sifat tumrap satunggaling tiyang. Bade kalebet tiyang kados pundi tiyang menika, sanget gumantung dateng sikapipun nanggapi wulan Ramadlan. Amergi wulan menika sae rak kagem tiyang Mukmin, nanging tumrap tiyang sanes, kosok wangsulipun sanget sisah kadumugen wulan Ramadlan menika. Pramila ampun ngantos kita nyikapi wulan menika kanti raos ingkang mboten samestinipun turap tiyang Islam. Panjenengan ndalem Kanjeng Nabi Salallahu alaihi wasallam. sampun paring dawuh :

,

Ora ngliwati marang wong wong Islam sawijining wulan kang luwih becik katimbang wulan Ramadlan. Lan ora ngliwati marang wong wong munafiq sawijining wulan kang luwih ala katimbang wulan Ramadlan.

Miderek dawuh hadits menika wulan Ramadlan menika minangka wulan ing paling sae turap kita, nanging wulan ingkang paling awon tumrap tiyang tiyang munafiq, Pramila menawi tiyang kadumugen Ramadlan punika kok susah, menika nguwatosaken jalaran sikap ingkang mekaten sanes sifatipun tiyang Muslim, miderek dawuh Nabi kasebat.

Para sederek,

Raos bingah lan remen menika kedah kita buktekaken kanti tata tata nyawisaken samu kawis kangge mulyaaken wulan Ramadlan . Pengadatan kita ing masyarakat sami ngleksanaaken persiapan kangge mangayubagya dumuginipun wulan Ramadlan ngantos malah ndamel pantia khusus kangge menika. Mila kamulyanipun lan keberkahanipun wulan Ramadlan sampun mboten kita mamangi . Bab menika Nabi ndawuhaken nalika sampun dumugi akriripun wulan Sya'ban ngaten punika :

, , , ,

" He eling eling para manungsa,

Temenan bakal tumeka sawijining wulan kanga agung, kang dibarokahi , kang mayungi marang sira kabeh. Yaiku sasi Ramadhan, ing wulan Ramadhan kuwi ana sawijining wengi kan diarani Lailatul Qadar, kang kautamane ngungkuli sewu wulan, Allah wis amajibake pasa ing sasi kuwi, lan disunatake shalat wengi ing sasi kuwi, sing sapa wonge taqarrub ngibadah amrih caket marang Allah, ana ing sak sejerone wulan mau, kelawan ngamal ngamal kabecikan mangka kaya kaya nindakake ibadah fardlu ing sak jerone sasi liyane, Lan sing sapa wongwe ngibadah fardlu siji ing wulan Ramadhan, mangka kaya kaya ngibadah pitung puluh fardlu ing sasi liyane . Lan sasi Ramadhan iku sasi sabar, dene sabar iku ganjarane swarga, Ramadhan iku sasi kang kanggo asih asihan, Lan sasi Ramadhan iki mangsane ditambahi peparinge rizki"

(HR.Ibnu Khuzaimah,lan Baihaqi).

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Semanten agung kanugrahan peparingipun Allah ingkang kaparingaken ing sak lebetipun wulan Ramadlan, tentu eman sanget tumrap tiyang mukmin menawi ngantos mboten nampi lan nanggapi kanugerahan ageng paringipun Allah menika. Dene menapa sebabipun Allah maringaken rahmat ingkang semanten katahipun, jalaran Allah nurunaken Al Qur'an ing sak lebetipun wulan Ramadhan, Kados dawuh :

"Sasi Ramadhan iku, sasi kang den turanake Qur'an ing sak jerone sasi kuwi, minangka kanggo pituduhe para manungsa, lan kang mertelakake sangka dalaning pituduh, lan kang ambedakake antarane perkara kang hak lan bathil"

Mugi mugi Allah maringana pitulung lan pitedah dateng kita sedaya, saget tumandang nindakaken jejibahan shiyam kanti enteng lan maqbul ing ngarsanipun Allah Ta'ala.

* * * * * *

* *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Khutbah Jumah Tsaniyah

, * * * * * * * *

* * : * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

* *