AN NIDA'  
Khuthbah Idul Fitri

 

 

H.Abu Royhan
,
 

 


AN NIDA'AN NIDA'

Khuthbah Idul Fitri

Riyaya Ngrajut Paseduluran

Mangayubagya Dinten Kemenangan

Kuthbah Tsaniyah Liiesil Fitri

 

Khuthbah Idul Fitri

1

 

 

Riyaya Ngrajut Paseduluran

* * * * * * * * * * * * * *

* * * * * * * * * * *

* * *

 

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumuilah,

Wonten dinten ingkang kebak rahmat, maghfirah, kebingahan lan kamenangan enjang punika, mangga kita kunjukaken pengalembana lan syukur kita wonten ngayunan dalem Allah Subhanahu wa Taala, awit peparingipun kanugerahan kekiyatan lan kamenangan dateng kita sedaya, sahingga shiyam Ramadlan sampun kaleksanan kita tindakaken ngantos pari purna, panyuwun kita mugi sedaya amal ibadah kita langkung langkung shiyam kita sageta maqbul tinampi wonten ngarsa dalem Allah Taala.

Kapurwakan kanti suruping surya, minangka tengara sampurnanipun wulan Ramadhan, sinambet kanti kumandanging takbir mangangkang ngebaki awang awang, tasbih, tahmid lan tahlil nyertani swantening takbir, minangka tandaning raos syukur saking sedaya ummat Islam sak indenging jagat raya punika. Mahargya dinten kemenangan ingkang kebak kebahagiaan lan kebingahan jalaran lelampah lan jejibahan ingkang sekelangkung awrat sampun kaleksanan kanti sampurna. Sak warnining lelampah sewulan natas, ngampet ngelak lan luwe, meper kanepson ingkang mboten enteng sampun kaleksanan, mila sampun sak mestinipun tumrap ummat Islam sami mahargya dinten kamenangan punika kanti suka cita. Panyuwun kita mugi-mugi Allah maringi panjang yuswa kita sedaya saget pinanggih malih kaliyan wulan Ramadlan ing tahun tahun ingkang bade dateng. Amiin.

Kaum Muslim lan Muslimat ingkang minulya

Wulan Ramadhan nembe kemawon bidal nilaraken kita sedaya, Sak lebetipun sewulan kita kedah ngampet ngelak lan luwe, ugi kedah nahan dateng kanepson saha pepinginan pepinginan ingkang saget ngrisakaken dateng ibadah kita, malah tasih kasambet kanti ibadah ibadah sanes ing wekdal dalunipun, kanti shalat tarawih, ngatahaken tadarus Al Quran, ngatahaken dzikir lan donga, sedekah lan ibadah sanes sanesipun. Lajeng wonten ing pungkasanipun wulan Ramadhan kita tasih dipun wajibaken ngedalaken zakat fitrah, minangka sampurnanipun shiyam kita , kawontenan mekaten sageta dados latihan kita anggen kita nindakaken jihad lan perjuangan nglawan dateng mungsuh, ingkang tansah mbujuk lan ngglembuk amrih kita tansah nyimpang lan nyebal saking pranataning agami. Mila wonten ing dinten punika dumugi titi wancinipun kita nggayuh kamenangan nelukaken dateng mengsah ageng kita, inggih hawa nafsu ingkang dumunung wonten ing lebetipun pribadi kita piyambak. Pramila ing antawis kita ing pengadatan lajeng sami angaturken ucapan selamat atas kamenangan punika kanti dunga :

Ingkang katah lajeng kanti tembung ringkes:

Mugi mugi Allah andadosken kula lan panjenengan kalebet golonganipun tiyang ingkang wangsul saking madyaning palagan kanti kamenangan, saha kalebetna golonganipun tiyang tiyang ingkang nggayuh ke bahagyaan lan tinampi sedaya amal kesaenan

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumuilah,

Saben dinten kita sami shalat berjamaah, saben pitung dinten kita shalat Jumah, saben Ramadlan kita shalat Tarawih kanthi jamaah, ing enjang punika kita kempal ing papan punika sesarengan perlu nindakaken shalat Ied kanthi jamaah. Ing sak lebetipun jamaah shalat punika sak estunipun mengku hikmah lan piwucal, bilih kita sedaya ummat Islam kedah tansah sesarengan ing saklebetipun ngumawula wonten ngarsanipun Allah Swt, mekaten ugi ing sak lebetipun gesang bebrayan punika. Kita minangka makmum kedah tangsah nderek dateng imam, menawi Imam klentu lan lepat, makmum kedah ngengetaken dateng imam, dateng sesami makmum kita kedah tansah sesarengan, lurus , rapet shof lan barisannipun. Kanthi tulada punika kita kaum Muslimin kedah tansah jumeneng kanti adedasar persamaan persatuan lan pasederekan, kangge nggayuh kamulyaning gesang wiwit dunya ngantos mbenjang ing akhirat kanti ridlanipun Allah Taala.

Kanti manunggaling sedya lan tujuan punika, ateges kita sak estu kedah ambudi daya mempererat tali silaturrahim, sahingga prasasat kita sedaya punika kados dene jasad setunggal. Dawuh dalem Kanjeng Nabi:

 

"Pepadane wong-wong mukmin ingdalem hubungan pasedulurane, welas-winelasane, trisna-tinresnanne, iku kaya dene awak siji. Nalika perangane nggota badan nuju lara, kabeh badan sekojor ngrasakake mriyang lan ora bisa turu" (H.R. Bukhari).

Para sederek, kedahipun mila kados mekaten sesami kaum Muslimin anggenipun sambet kekadangan lan sambet raos, kedah saling mendukung lan nyengkuyung ing babakan kesaenan, saling memperkiyat kangge mujudaken kawontenan saha kemanunggalaning ummat wonten ing pundi kemawon jejer kalenggahan lan kawontenan ipun.

"Persatuan ndadosaken kita kiyat kekah, dene pasulayan ndadosaken kita ringkih lan lemah".

Kados tetembungan :

"Rukun agawe santosa, crah agawe bubrah"

Kita mboten saget selak saking kasunyatan ingkang dumados sak sampunipun prasta prahara wedal kepengker, tuwuh ewah ewahan ageng sak lebetipun masyarakat kita anggenipun sami bebrayan. Hubungan kekadangan sak wetawis wonten ingkang dados renggang, ngantos berpengaruh saklebetipun pasederekan ingkang mestinipun kedah tansah dipun reksa, nanging malah risak amergi raos cubriya, raos kuciwa, lan raos raos sanes ingkang mboten kedah kedadosan sak lebetipun sesambetan kekadangan lan kemasyarakatan.

Mboten perlu malih pados jalaran, nanging ingkang baken mangga pun supekaken lelampah kepengker ingkang mboten prayogi pun enget enget, mindak ndedawa lakon ingkang mboten sahe. Kita mila kedah estu estu saget mendet hikmah dateng lelampah kita siyam sewulan muput wekdal Ramadhan kepengker. Ing antawisipun kita kedah sabar ngadepi kawontenan ingkang katah mboten jumbuh kaliyan pikajeng kita. Kita kedah saget ngendaleni diri, kepara meksa dateng diri kita nampi kawontenan. Mboten kedah meksa dateng tiyang sanes kedah cocok kaliyan kekajengan kita. Manah longgar nrima kawontenan mboten ngumbar lan nurut kekarepan, meper lan ngendaleni diri, menika minangka intinipun shiyam, kejawi thaat dateng perintah Allah.

Pramila sepinten labetipun ibadah shiyam kita, mangga kita terapaken ing saklebetipun gesang bebrayan kita sak purnanipun nindakaken ibadah shiyam. Bade wonten menapa mboten labetipun ? menika minangka tengara sepinten penghayatan saking ibadah shiyam kita, lan ugi kwalitas shiyam kita.

Shiyam mila kedah kita dadosaken minangka penidikan tumrap ruhani lan sikap mental kita, kangge mbangun pagesangan saklebetipun bebrayan ing madyaning masyarakat menika. Kados pundi mestinipun kita sesarengan kaliyan warga masyarakat ingkang majmuk lan pepak samukawisipun.

Manah longgar, dada jembar minangka modal dasaripun kita sesrawungan. Tanpa menika namung bade keranta ranta lan mboten nate nrima manahipun ngadepi kasunyatan. Nabi sampun paring tulada dateng kita kanti dawuhipun :

"Dadiya sira iku kaya tangan loro, ojo kaya kuping loro"

Artosipun nalika kita tindak asta kalih kita lembeyan, punika tetu sulaya, menawi asta tengen majeng asta kiwa mesti kedah mundur, mboten nate maju mundur bareng, asta kiwa ngagem arloji, asta tengen mboten ngagem inggih mboten nate iri, mekaten ugi menawi asta tengen kagem dahar asta kiwa nganggur inggih mboten meri. Ananging menawi asta setunggal ngangkat awrat mboten kiyat, inggih kekalih ipun tumandang sesarengan. Mekaten ugi wonten ing pagesangan kita, nalika wonten jejibahan ingkang awrat kita kedah bantu-binantu, gotong-royong tulung tinulung kangge menegakkan kalimah ipun Allah Taala.

Pramila swasana menika kedah kita dadosaken minangka momentum kangge ngraketaken slaturrahmi lan raos kekadangan ing antawisipun kita sedaya, kita kedah tansah guyup rukun, trina-tinresnanan, welas-winelasan, bantu-binantu lan tulung-tinulung ing antawis kita.

Maasyiral Muslimin Rahimakumullah,

Kita kedah tansah waspada, ampun ngantos gampil dipun adu, dipun propokasi lan dipun pengaruhi dening golongan ingkang mila mboten remen nyawang kita ummat Islam punika tansah rukun lan bersatu. Pramila pasulayan, padudon, bendeng ceweng, raos iri lan dengki, gegethingan, sentimen, jejengkelan, panyono awon lan sak panunggalanipun ingkang saget ngrenggangaken pasederekan, kedah kita bucal tebih-tebih. Kita kedah tansah ngugemi pepenget Nabi:

ǡ

 

"Sira kabeh aja pada drengken-drengkenan, aja pada bencet-bencetan, aja pada gething-gethingan, aja pada ungkur-ungkurnan lan aja pada ngedoli padolane liyan, lan sira kabeh kawulane Allah iku pada seduluranna, wong Islam iku sedulure wong Islam, wong Islam iku ora kena nganiaya, ora kena ngina, ora kena nggorohi, ora kena ngremehake, taqwa iku ana ing kene... ( Nabi isyarah dateng dadane ambal kaping tiga). (H.R.Muslim).

Kaum Muslim lan Muslimat ingkang minulya

Sampun dados tradisi lan kabudayan ingkang sahe wonten ing masyarakat kita bilih ing saben dinten riyaya sami halal-bihalal, ngapura-ingapuran, silaturrahim lan ngraketaken pasederekan antawisipun setunggal lan sawenehipun. Kula aturi enget dawuhipu Allah:

"Sejatine wong wong kang pada Iman iku bersaudara, mula pada rukuna antarane seduluranira kabeh, lan pada wedia sira kabeh ing Gusti Allah"

(QS. Al- Hujurat : 10).

Pramila kwajiban tumrap kita sedaya Umat Islam tansah njagi wetahipun pasederekan lan persatuan. Mekaten ugi kita kedah njagi lan nebihaken perkawis ingkang saget nimbulaken keretakan lan karenggangan sosial tumrap kita, jalaran kados pundi kemawon kita punika tetep bersaudara nunggil Iman lan Islam. Kanti riyaya ingkang kebak nikmat lan rahmat punika, mangga kita rajut malih tangsul keadangan kita, tansah tetepa cecepengan dateng agaminipun Allah saha tansah siyaga nindakaken hukum lan pranatanipun Allah. Mekaten ugi riyaya Idul Fitri punika dadosa dinten ingkang mbekta harapan enggal tumrap kita umat Islam kangge ngraketaken pasederekan kita saha raos kemanunggalan, nebihaken pasulayan lan padudon tansah bantu-binantu saha sih-sinisihan, andum kawelasan, langkung-langkung dateng sederek kita ingkang sanget mbetahaken pitulungan, inggih sederek kita fuqara lan masakin, ingkang tansah nandang papa. Jalaran nalika kita sami nindakaken ibadah shiyam, kita saget ngraosaken piyambak kados pundi payah lan rekaosipun ngelak lan luwe.

Temtunipun kita lajeng langkung mangertos penderitaan lan panandangipun sederek kita fuqara lan masakin, ingkang manahipun tansah ajur dening sengsaraning pagesangan. Mila sak purnanipun shiyam Ramadlan Allah majibaken dateng kita ngedalaken zakat fitrah kangge para dhuafa faqir lan miskin, wiwit kala wingi ngantos dumugi enjang sak derengipun shalat ied punika. Minangka kangge sampurnanipun ibadah shiyam kita, lan pinangka pasugatan saking kita tumrap para kaum faqir miskin, Kados dawuh Rasulullah saw:

"Diferdloake sadaqah Fitrah minangka kanggo nuceni wongkang pasa sangka kotoran lan lelahan, lan minangka aweh pangan kanggo wong-wong miskin"

(HR. Abu Daud).

Akhiripun mangga kita sami nyuwun dateng ngarsa Dalem Allah, mugi-mugi kita saget ngunduh buah lan hikmahipun ibadah shiyam kita, mekaten ugi semangat Idul Fitri ingkang kebak ketaqwaan lan raos sih katrisnan punika tansah tumanem konjem wonten ing sak lebetipun manah kita sedaya, sahingga kita saget nggayuh kawilujengan katentreman lan kemanunggalan saha persatuan lan kesatuan kita, wusananipun manggih kabekjan lan pikantuk karidlan saking ngarsa dalem Allah swt. Amiin ya Robbal 'alamiin.

* * : * * *


 

2

 

 

Mangayubagya Dinten Kemenangan

* * * * * * * * * * * * * *

* * * * * * * * * *

*

*

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah,

Mangga kita sesarengan ngunjukaken puji syukur saha pengalembana wonten ngarsa dalem Allah Taala, inggih awit saking kanugerahan lan kanikmatan langkung langkung yuswa panjang ingkang kaparingaken dateng kita sedaya sahingga enjang menika kita kaparingan saget menangi malih dinten riyadin Idul Fithri punika kanti kebak kabingahan lan kebahagiaan. Mekaten ugi anggen kita sami nindakaken kwajiban kita shiyam Ramadlan sampun pinaringan paripurna. Panyuwun kita mugi katampia sedaya amal ibadah kita saklebetipun wulan Ramadlan kepengker wonten ngarsa dalem Allah Subhanahu wa Taala. Amiin.

Ugi mboten kesupen mangga kita tambahi taqwa lan thaat kita dateng Allah kanti ikhtiyar lan mbudidaya amrih saget nindakaken sedaya dawuh lan perintahipun lan nilar saha nebihi sedaya cegah lan awisanipun. Menapa malih ing dinten ingkang kebak rahmat lan maghfirah punika, ampun ngantos kita kotori kanti kemakshiyatan lan kadurakan ingkang mboten dipun ridlani dening Allah Taala. Jalaran ing dinten menika ugi, awrat sanget godanipun mergi syetan lan iblis sami sumebar pados tiyang ingkang saget dipun bujuk supados tumindak ingkang nuwuhaken duka lan bendunipun Allah Taala. Pramila mangga kita jagi lan kita reksa kamulyanipun dinten punika. Kita bingah bingah sae, dahar ngunjuk eca eca mangga, ngagem busana enggal prayogi, nanging ampun ngantos lelangkungan, menika kemawon kedah kita niyati syukur kerana nikmat peparingipun Allah. Inggih nikmat ageng ingkang arupi kemenangan, sak sampunipun kita nindakaken perang agung sewulan natas nglawan mengsah ingkang dumunung wonten ing awak kita piyambak inggih hawa nafsu kita.

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah,

Kapurwakan kanti suruping bagaswara, minangka tengara sampurnanipun wulan Ramadhan, sinambet kanti kumandanging takbir mangangkang ngebaki awang awang, tasbih, tahmid lan tahlil nyertani swantening takbir, minangka tandaning raos syukur saking sedaya ummat Islam sak indenging jagat raya punika. Mahargya dinten kemenangan ingkang kebak kebahagiaan lan kebingahan. Ngengetaken kita dateng swasana perang Badar inggih nalika Kanjeng Nabi lan para shahabatipun ngrabasa perang saget unggul ing ngayuda ngukup kamenangan ageng kanti saget merjaya lan nigas jangganipun Abu Jahal lanatullah dening shahabat Mazi bni Afra lan dipun gantung dening Abdullah bin Masud lajeng dipun laporaken dateng Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam. Sak nalika Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam lajeng sujud syur saha mahos kalimah menika :

* * * *

Sedaya puji kagunganipun Allah Dzat ingang bener janjine,

Kang mitulungi kawulane, lan Kang mulyaake wadya balane Kang nyerang mungsuh kelawan kekuatane Allah dewe

Pramila mangga swasana riyaya punika kita ginakaken kangge introspeksi, mawasdiri lan muhasabah , dateng nikmat peparinipun Allah inkang katah sanget mboten saget kawical wical, sageta sami syukur kanti ngginakaken nikmat punika dateng perkawis ingkang dipun ridlani dening Dzat ingkang paring nimat, menawi kita pinter syukur dateng nikmat peparingipun Allah, tentu Allah bade nambahi peparinipun dateng kita. Langkung langkung nikmat kamenangan ingkang nembe kita tampi punika sageta kita syukuri kanti ngegungaken dateng Asma dalem Allah Ta'ala , kados dawuhipun Allah :

"Lan supaya sira kabeh pada nyampurnaake wilangane dina anggonira pasa Ramadhan , lan supaya pada ngegungake sira ing Gusti Allah kerana olehe wus nuduhake Allah ing sira kabeh, supaya sira kabeh pada syukur". (QS. Al Baqarah : 185)

Ngegungaken dateng Asma dalem Allah minangka nglahiraken syukur dateng Allah punika kanti cara maos takbir, tahmid, tasbih lan tahlil. Mekaten ugi jumbuhipun kaliyan nikmat riyaya fitrah punika kita ngegungaken Allah kanti nindakaken sedaya lampah ibadah kanti ngadepaken jiwa raga kita. Kados dawuhipun :

,

"Mula adepna jiwa raganira marang agama Islam kelawan condong , lan sira netepana ing fithrahe Gusti Allah, kang wus anitahake manungsa miturut fithrah mau, Ora ana owah owahan ana ing sakjerone fithrahe Allah . Hiya kaya mengkono iku agama kang jejeg. Nanging akehe manungsa ora pada ngerti " (QS. Ar Rum 20)

.

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah,

Shiyam kita sewulan wekdal Ramadlan kepengker mangga kita kita titi priksa sepinten labetipun tumrap pribadi kita. Sebab Allah majibaken shiyam dateng kita tentu mawa hikmah, ingkang kedah saget kita raosaen. Katah sanget hikmah hikmah ingkang terkandung sak lebetipun kwajiban ibadah shiyam punika. Ing antawisipun minangka lampah keprihatosan kita kangge nggayuh derajat kamulyan saking ngarsanipun Allah. Minangka pepindanipun, kita mangertos khewan ingkang remen nggenturaken tapa prihatos nilar tetedan, kados dene uler, satunggaling khewan ingkang wewujudanipun ngegirisi, wulunipun nggateli, nedinipun gegodongan lan dados ama ingkang sanget dipun satroni lan disengiti sinten mawon. Ananging sinareng prihatos piyambakipun kanti tapa lan pasa nilar neda, dados enthung, lajeng wewujudanipun gantos rupi makhluk ingkang endah nyengsemaken ingkang nyawang, kaparingan sewiwi lar saget ngambah nggegana dados kupu, kacawisan rizqi ingkang sae rupi madu, srawunganipun ugi sae sae kaliyan sekar ingkang wangi lan endah. Pendamelipun ugi manfangati matilaken sekar lajeng saget dados buah. Menika sedaya jalaran anggenipun prihatos merangi hawa, lajeng saget nggayuh kamulyaning gesang menika.

Dados kanti anggen kita shiyam temtunipun kita ugi saget nggayuh derajat kamulyan. Miderek dawuhipun Allah shiyam menika dipun wajibaken supados kita kalebet kawulanipun Allah ingkang muttaqin, bertaqwa, taat lan patuh dateng peraturan. Kados dawuhipun Allah ing akhiripun ayat shiyam ..Laallakum tattaquun ; Supaya sira kabeh pada taqwa.

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah,

Tuwuh satunggaling pitangletan : punapa to sak yektosipun hakekat lan makna taqwa punika ? sebab tembung punika sanget enteng lan gampil dipun ucapaken, nanging kangge nyataaken tembung menika mboten gampil kados anggenipun ngucapaken, antawisipun kita kedah prihatos sewulan nilar dahar lan ngunjuk.

Sawenehing ulama damel divinisi bilih taqwa menika :

*

 

"BiIih satunggaling tiang punia kedah ngreksa saking pendamel ingkang nyebabaken dukanipun Pangeran; lan ngreksa saking pendamel ingkang mlarati dumateng pribadinipun piyambak lan ugi ngreksa saking pendamel ingkang ngrugekaken tiang sanes".

Kanti ringkes bilih intisari taqwa punika kedah mengku 3 perkawis:

  1. Kedah nebihi pendamelan ingkang nuwuhaken duanipun Allah swt.
  2. Kedah ngreksa saking pendamel ingkang mbahayani tumrap diri pribadi.
  3. Kedah nebihi pendamel ingkang nuwuhaken kapitunaning tiang sanes.

Menawi shiyam nggadahi hikmah supados kita tambah taqwa, mboten sanes kejawi supados kita sedaya saged ngreksa lan njagi pribadi saking lelampah ingkang ndamel kemlaratan lan kapitunan , tumuju dumateng lelampahan ingkang ngasilaken kemanfaatan sae kemanfaatan kagem diri pribadi punapa dene kemanfaatan kagem tiang sanes. Ngendikanipun Allah swt wonten ing al-Qur'an surat al-Baqarah ayat 184:

"Pasa iku Iuwih apik kanggo sira kabeh lamuna sira kabeh pada mangerti"

Kados mekaten, secara perwaca Allah anti dawuh ing al-Qur'an sampun nedahaken dumateng kita sedaya, bilih shiyam mboten namung sekedar ibadah mahdhoh ritual murni ingkang mboten wonten sambet lan gegayutanipun kalian kepentingan jasmaniah, ananging kanti terang lan gamblang ugi dipun ngendikakaken bilih shiyam mujudaken satunggaling perkawis ingkang sanget wigatos kagem nggayuh kamulyan gesanging manungsa dunya ngantos duugining akhirat. Pramila mangga shiyam kita dumugi sepinten labetipun tumrap gesang kita, bade kita buktekaken wonteng ing lelampah gesang kita sak lajengipun pasca Ramadlan kapurwakan riyadin punika.

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah,

Wusananipun ing enjang ingkang kebak rahmat lan aghfirah punika, mangga kita sesarengan nyuwun dateng Allah, mugi mugi sedaya ngamal ibadah kita sak lebetipun wulan Ramadlan, ngantos dumugi enjang punika, langkung langkung shiyam kita sedayanipun tinampiya wonten ngarsa dalem Allah Taala, pinaringana saget nggayuh hikmah hikmahipun ibadah shiyam kangge nggayuh derajat kautaman lan kamulyan wiwit gesang kita ing alam dunya punika ngantos dumugi ing alam akhirat . Kalebetna golonganipun tiyang tiyang ingkang wangsul netepi fithrahipun kalebur sedaya dosa kalepatan kita, wangsul kados asal katitah kita suci tanpa dosa, nggayuh kamenangan lan kabekjan wiwit dunya ngantos duugi akhirat Amiin.

* * * * * * *

*

 

Kuthbah Tsaniyah

Liiesil Fitri

* * * * * * *

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *. * * *

* .*

 

 

3

 

Andum Katresnan

* * * * * * *

* * * * * * * * *

* * *

Kaum Muslimin Muslimat rahimakumullah

Puji syukur saha pengalembana kita kunjukaken wonten ngayunan ndalem Allah swt inggih kerana pitedah, pitulung lan rahmatipun, ing enjang punika kita sedaya saget sami kempal ing papan punika kanti kebak raos suka lan gumbira, mekaten ugi namung jalaran rahmatipun Allah kita sedaya saget nindakaken kwajiban ibadah shiyam Ramadlan sewulan natas ngantos dumugi paripurnanipun wulan Ramadlan. Sahingga ing wanci enjang punika sedaya umat Islam ing sak lumahing bumi kureping langit punika, sami sujud lan ngegungaken Asma dalem Allah SWT, minangka nglahiraken raos syukuripun atas peparing nikmat lan kanugrahan ingkang sekelangkung ageng punika. Ing pangajab mugi-mugi sedaya amal ibadah kita langkung-langkung shiyam kita sageta maqbul wonten ing ngayunandalem Allah swt.

Kaum Muslimim Muslimat Rahimakumullah,

Sewulan muput kita sami nindakaken ibadah shiyam, sak warnining panandang kita lampahi, ananging kerana iman saha rahmatipun Allah, sedaya jejibahan awrat kasebat, kita tindakaken kanthi ikhlas, lan murih ridlanipun Allah. Malah kanti suka lan gumbira kita sami nindakaken ibadah shiyam lan saha ibadah ibadah sanes ing sak lebetipun wulan Ramadlon kepengker. Ingkang mekaten inggih sak estu minangka bukti bilih wulan Ramadlan mila kebak barakah lan rahmatipun Allah Swt. Ananging kuciwanipun ing saat punika kita kedah perpisahan kaliyan Ramadlan. Sinaoso kanti awrat lan owel kados pus pundi kemawon kita kedah lila nglepas bidalipun Ramadlan. Panyuwun kita mugi-mugi Allah maringi panjang yuswa kita sedaya saget pinanggih malih kaliyan wulan Ramadlan ing tahun-tahun ingkang bade dateng ... Amiin.

Kaum Muslimim Muslimat Rahimakumullah,

Kanti riyaya ingkang kebak nikmat lan rahmat punika, mangga kita tansah tetep cecepengan dateng agaminipun Allah saha tansah siyaga nindakaken hukum lan pranatanipun Allah, Mekaten ugi riyaya Idul Fitri punika dadosa dinten engkang mbekta harapan enggal tumrap kita umat Islam kangge ngraketaken pasederekan kita saha raos manunggal dados setunggal, nebihaken pasulayan lan padudon tansah bantu binantu, saha sih sinisihan andum kawelasan langkung-langkung dateng serek kita ingkang sanget mbetahaken pitulungan, inggih sederek kita fuqara lan masakin ingkang tansah nandang papa cintraka. Jalaran nalika kita sami nindakaken ibadah shiyam, kita saget ngraosaken piyambak kados pundi payah lan rekaosipun ngelak lan luwe. Temtunipun kita lajeng langkung mangertos penderitaan lan panandangipun sederek kita fuqara lan masakin, ingkang manahipun tansah ajur dening sengsaraning pagesangan. Mila sak purnanipun shiyam Ramadlan Allah majibaken dateng kita ngedalaken zakat fitrah kahgge para dhuafa faqir lan miskin wiwit kala wingi ngantos dumugi enjang sak derengipun shalat ied punika. Minangka kangge sampurnanipun ibadah shiyam kita, lan pinangka pasugatan saking kita tumrap para kaum faqir miskin, Kados dawuh dalem Rasulullah saw.:

.

"Diferdloake sodaqah fitrah minangka kanggo nuceni wong kangpasa sangka kotoran lan lelahan, lan minangka aweh pangan kanggo wong-wong miskin". (HR.Abu Daud).

Kaum Muslimim Muslimat Rahimakumullah,

Menapa kemawon jejer kalenggahan kita minangka warga masyarakat, mangga kita tumindak jumbuh kaliyan bidang lan kesagetan kita piyambak-piyambak, kangge nggayuh pagesangan ingkang endah, kerana kita menawi saget tumindak selaras kaliyan kalenggahan lan peran kemampuan kita ateges kita punika mbangun endahing pagesangan punika. Rasulullah paring dawuh:

: .

"Dunya iku bebasane kaya pertamanan kang endah, dipaesi kelawan limang perkara, ilmune para ulama, adile pejabat pemerintah, jungkunge ibadah wangkang ahli ibadah, jujure para pedagang lan disipline para pegawe".

Saking komponen masyarakat ingkang pundi kawontenan kita, mangga kita sageta nuhoni amrih gesang ing dunya punika kita nikmati indahing pagesangan. Sinajan reregan larang ning bisa tuku, senajan ora nduwe beras ning mangan sega. Ananging kita ugi kedah tansah enget dateng sederek kita ingkang mbok bilih mboten saget riyaya kados kita, jalaran saking mboten wontenipun, dina riyaya ingkang mestinipun kebak kebingahan lan kasukan ananging kerana kawontenan, manahipun malah keranta-ranta. Sebab antawisipun pepinginan lan kasunyatan sanget tebih, ing mangka kiwa tengene, tangga teparone, sanak kadange pada suka-suka pari suka mangan enak nyandang apik, kepara omah lan kendaraan kang sarwa becik. Piyambak ipun tentu sanget kepinginipun nderek ngraosaken kebingahan mekaten punika, nanging kasunyatan lan kawontenanipun mboten jumbuh kaliyan pepinginanipun, sinaoso ikhtiyar lan budidayanipun sampun dipun katokaken, lan dipun pol aken nanging hasilipun tasih tebih kangge nggayuh ingkang dipun idamaken. Jalaran kasilipun makarya etanganipun ketingal katah, nanging ajinipun sanget rendah, akibat reregan barang kabetahan mindak ra karuan , nanging upah lan ongkos tenaga kerjanipun ingkang dipun hasilaken babar pisan dereng mindak, kita saget nggambaraken kados menapa raosing manah para sederek kita ingkang kawontenaipun kados mekaten. Pramila riyaya punika kedah kita dadosaken momentum ingkang wigatos kangge mbagi katresnan dateng para sederek ingkang jatuh miskin kerana kawotenan punika, mbok bilih kita wonten sak wetawis kalonggaran sageta andum sih kawelasan kagem para sederek ingkang sanget kesrakatipun.

Kaum Muslimim Muslimat Rahimakumullah,

Saweneh saking tanda hasil hikmahipun shiyam kita, inggih tambahing taqwa kita dateng ngarsanipun Allah mesti kedah kita buktekaken, kanti nyisihaken sak perangan banda kita kagem infaq lan paring pambiyantu sederek kita faqir lan miskin. Kerana Allah sampun dawuh bilih antawisipun tanda tengeripun tiyang ingkang bertaqwa punika remen infaq wanten ing kawontenan jembar longgar utawi rupeg, murah sandang pangan utawi krisis larang reregan, Kados dawuh ipun Allah ing Al-Quran:

*

Sepisan:

Tiyang-tiyang ingkang ingkang dermawan,

nginfaqaken sebagian rizkinipun kangge kepentingan agami lan masyarakatipun, sae pinuju kawontenan jembar longgar utawi rupek, bingah utawi susah, tansah infaq kanti istiqomah, tentu kemawon selaras kaliyan kawontenan lan kemampuan kanti sak drajat sak pangkat.

Kaping kalih:

Tiyang ingkang saget ngampet lan nahan kanepsonipun nalika muring-muring, tegesipun tiyang ingkang saget nguaosi lan ngendaleni diri nalika jengkel lan muring muring. Jalaran tiyang ingkang taqwa tentu tansah ngetang-ngetang dateng akibat ingkang dipun timbulaken dening pendamelanipun, bade untung menapa rugi saking akibat ingkang dipun tampi. Tentu mboten bade tiyang menika milih perkawis ingkang bade mbekta kapitunan lan karugen dunnya langkung-langkung akhiratipun.

Kaping tiga

Purun ngapunten dateng tiyang sanes, mboten sakmestinipun tiyang ingkang bertaqwa nyimpen raos uneg uneg lan dendam, malah mesti kedah tansah nanemaken raos pasederekan, kemanunggalan, kebersamaan, lan tansah njagi dateng tali pasederekan, kekadangan lan silaturrahim. Sahingga menawi awakipun piyambak rumaos gadah lepat dateng tiyang sanes ugi mboten kawratan enggal nyuwun pangapunten dateng tiyang ingkang sesambetan.

Kaum Muslimin Muslimat ingkang minulya

Menawi saget mekaten, riyaya punika nyata mbekta makna, lan ibadah shiyam kita wonten tengara yakin tinampi woten ngarsa Dalem Allah Taala. Insya Allah kawontenan pagesangan kita bade manggih karaharjan lan kemakmuran. Allah sampun paring pangandika janjekaken dateng kita:

 

Sing sapa wongeamal shalih nindak ake kebecikan, lanang utawa wadon, ing mangka wong iku beriman, mesti wae wong iku tak paringi panguripan kang makmur. (QS. An-Nahl: 97)

Pramila kanti dasar dawuh kasebat, kangge ngadepi pagesangan ingkang awrat punika ingkang langkung wigatos kita dandosi lampah kita, kita tingkataken amal shalih kita, tentu Allah mboten bade niyak-niyakaken amal kita, menapa dene mboten bade sulaya janjinipun. Malah gumantung kita piyambak, kados pundi nyikapi kawontenan punika. Ampun ngantos kita cemari kamulyanipun riyaya punika kanti tumindak-tumindak ingkang leluwihan kerana nuruti dateng pikajenganing hawa nafsu. Ing mangka hawa nafsu kita sampun kita ajar kanti siyam sewulan natas ing sak lebetipun wulan Ramadlon kepengker. Lajeng menapa maknanipun shiyam kita menawi sak sampunipun Ramadlan kita ujan-ujanan nuruti hawa. Ingkang langkung wigatos kita njagi manah kita supados ketakwaan kita minangka buahipun shiyam, punika saget kita reksa lan kita lestantunaken ngantos wekdal sak lajengipun. Sahingga enggal kaberat sedayaning pacoben lan mushibahing bangsa kita punika, kagantosa barokah ingkang lumintu saking arah langit lan bumi minangka kanugrahan saking Allah Taala. Allah paring dawuh:

*

"Sekirane penduduk negara iku pada iman lan taqwa, yekti mesti wae tak bukak barakah sangka langit lan bumi. (Q.S. al-A'rof : 86).

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah

Akhiripun mangga kita sami nyuwun dateng ngarsa Dalem Allah, mugi-mugi kita saget ngunduh buah lan hikmahipun ibadah shiyam kita, mekaten ugi semangat Idul Fitri ingkang kebak ketaqwaan lan raos sih katrisnan punika tansah tumanem konjem wonten ing sak lebetipun manah kita sedaya, sahingga kita saget nggayuh kawilujengan, katentreman, kemanunggalan saha persa-tuan lan kesatuan kita, wusananipun manggih kabekjan lan pikantuk karidlan saking ngarsa Dalem Allah Taala Amin ya Robbal alamin.

* * * * * *

*

 

4

 

Wangsul dateng Fithrah

* * * * * * * * * * * * * *

*

* * * * * *

Kaum Muslimin Muslimat Rahimakumullah

Minangka purwakaning atur keparenga kula ngajak dateng para sederek kula sedaya Kaum Muslimin Muslimat , mangga kita sesarengan ngunjukaken puji lan syukur saha pengalebana dateng ngarsa dalem Allah Taala, inggih kerana pitedah, pitulung lan rahmatipun Allah Taala, ing enjang punika kita sedaya saget sami kempal ing papan punika kanti kebak raos suka lan gumbira, mekaten ugi namung jalaran rahmatipun Allah kita sedaya saget nindakaken kwajiban ibadah shiyam Ramadlon sewulan natas ngantos dumugi paripurnanipun wulan Ramadlon. Sahingga ing wanci enjang punika sedaya umat Islam ing sak lumahing bumi kureping langit punika, sami sujud lan ngegungaken Asma dalem Allah swt, Panyuwun kita mugi sedaya amal ibadah kita tinampi wonten ngarsa dalae Allah Taala. Lan ugi kita ngunjukaken shalawat lan salam mugi kunjuk katur wonten ngarsa dalem junjungan kita Kanjeng Nabi Muhamad Sallallahualaihi wasallam lan sedaya kaluwarga tuwin para sahabatipun, lumeberipun dateng sedaya para penderekipun, kalebetna ugi kita sedaya minangka ummat ingkang nampi syafaat mbenjang ing yaumil akhir. Amin.

Sak lajengipun kula ngajak dateng awak kula lan panjenengan sedaya, mangga sami kita tingkataken taqwa lan taat kita dumateng Allah, kanti ngestokaken dawuh dawuhipun , lan nebihi sedaya awisanipun, Inggih namung kanti taqwa dumateng Allah punika kita bade kaparingan rahmat lan kawilujengan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat,

Kaum Muslimin lan Muslimat ingkang minulya

Mahargya dinten kemenangan ingkang kebak kebahagiaan lan kebingahan jalaran lelampah lan jejibahan ingkang sekelangkung awrat sampun kaleksanan kanti sampurna, sewulan natas, ngampet ngelak lan luwe, meper kanepson ingkang mboten enteng sampun kaleksanan, mila sampun sak mestinipun tumrap ummat Islam sami mahargya dinten kamenangan punika kanti suka cita. Panyuwun kita mugi-mugi Allah maringi panjang yuswa kita sedaya saget pinanggih malih kaliyan wulan Ramadlan ing tahun tahun ingkang bade dateng. Amiin.

Kaum Muslim lan Muslimat ingkang minulya

Wulan Ramadhan nembe kemawon bidal nilaraken kita sedaya, Sak lebetipun sewulan kita kedah ngampet ngelak lan luwe, ugi kedah nahan dateng kanepson saha pepinginan pepinginan ingkang saget ngrisakaken dateng ibadah kita, malah tasih kasambet kanti ibadah ibadah sanes ing wekdal dalunipun, kanti shalat tarawih, ngatahaken tadarus Al Quran, ngatahaken dzikir lan donga, sedekah lan ibadah sanes sanesipun. Lajeng wonten ing pungkasanipun wulan Ramadhan kita tasih dipun wajibaken ngedalaken zakat fitrah, minangka sampurnanipun shiyam kita , kawontenan mekaten sageta dados latihan kita anggen kita nindakaken jihad lan perjuangan nglawan dateng mungsuh, ingkang tansah mbujuk lan ngglembuk amrih kita tansah nyimpang lan nyebal saking pranataning agami. Mila wonten ing dinten punika dumugi titi wancinipun kita nggayuh kamenangan nelukaken dateng mengsah ageng kita, inggih hawa nafsu ingkang dumunung wonten ing lebetipun pribadi kita piyambak.

Kaum Muslimin lan Muslimat ingkang minulya

Merangi hawa nafsu punika mila mboten enteng, satunggaling perjuangan ingkang awrat. Mila nglawan hawa nafsu punika dumunung satunggaling jihad, lan satunggaling perjuangan ingkang ageng. Junjungan kita Kanjeng Nabi Muhammad Sallallahu alaihi wa sallam , setunggal wekdal nalika kundur saking satunggaling peperangan ngadepi kafirin lan musyrikin, ngendika :

Kita kabeh pada bali sangka perang cilik ngadepi mungsuh, perlu ngadepi jihad abar, perang agung ngadepi hawa nafsu.

Dados miderek Kanjeng Nabi merangi hawa nafsu punika dipun anggep minangka perjuangan ageng sahingga dipun sebat jihad akbar.

Pramila sampun sakestinipun uat Islam nalika sampun paripurna nindakaken shiyam Ramadlan lajeng sami menyambut kemenangan enika kanti raos gumbira, kera syukur dateng Allah atas nikmat kaenangan punika.

Pramila dinten riyaya punia minangka hari kemenangan

ingkang kebak rahmat lan kebahagiaan.

Ampun ngantos kita cemari kamulyanipun riyaya punika kanti tumindak-tumindak ingkang leluwihan kerana nuruti dateng pikajenganing hawa nafsu. Ing mangka hawa nafsu kita sampun kita ajar kanti siyam sewulan natas ing sak lebetipun wulan Ramadlan kepengker. Lajeng menapa maknanipun shiyam kita menawi sak sampunipun Ramadlan kita ujan-ujanan nuruti hawa. Mila ingkang langkung wigatos kita kedah njagi manah kita supados ketaqwaan kita minangka buahipun shiyam, punika saget kita reksa lan kita lestantunaken ngantos wekdal sak lajengipun.

Kaum Muslimin lan Muslimat ingkang minulya

Kita gesang punika anggadahi kekajengan, pepinginan lan kabetahan, kagem nyekapi kekajengan, pepinginan punika kita usaha lan mbudi daya. Budi dayaning manungsa punika dipun gerakaken dining hawa keinginan lan kedah kanti pertimbangan lan kendali akal. Kalih perkawis ingkang dumunung wonten ing awak kita punika, akal lan nafsu, ingkang nguwaosi dateng gesangipun manungsa. Kalih perkawis punika tansah rebut kuasa, pundi ingkang menang, punika ingkang nguwasani gesang kita. Ingkang kalih komponen menika estunipun kedah saget kerja sama kanti sahe, Nanging menawi nafsu ingkang nguwasani gesangipun manungsa menika, mila mbebayani sanget, tentu bade tuwuh kerisakakan ingkang ageng. Jalaran nafsu punika bebasanipun kados dene grama (geni), ingkang kita pancen betah dateng geni punika. Dayanipun api menawi kita kuwaosi lan kita atur ageng sanget manfaatipun, saben dinten kita dahar ngunjuk, saget eca lan sehat jalaran dayanipun api, kita makarya ngginakaken mesin ugi saking dayanipuin geni, kawontenan peteng saben dalu kita saget ngraos padanging lampu inggih jasanipun api. Mekaten sak pinunggalanipun, nanging menawi grama punika mboten saget kita kuwaosi, liar, ibarat khewan giras lan ganas, tentu malah mbebayani tumrap kita. Banda donya milik kita ingkang dinama dama, griya lan gedung ingkang mewah megah, pabrik , perusahaan, kantor kantor lan sak warnining papan makarya kongang ludes, telas amblas jalaran ngamukipun sawung abrit, inggih geni ageng ingkang ibarat khewan liar, giras ganas lan buas. Malah ingkang langkung nggegirisi malih gunung berapi, saking dayanipun api ugi kongang njeblugaken gunung mutahaken lahar, pasir panas, lendut panas, watu mawa panas ingkang mesti nuwuhaken kerisakan lan bebanten ingkang ageng, mboten namung harta benda nanging ugi korban jiwa.

Mekaten ugi nafsu ingkang dumunung wonten ing sak lebetipun awak kita, menawi mboten saget dipun tundukaken lan dipun kendaleni dening akal kita, inggih tentu mbebayani sanget tumrap pagesangan punika. Dawuhipun Allah, nyariosaken Nabi Yusuf Alaihis salam

, ,

Aku ora tahu mbebasake nafsuku sangka kesalahan, kerana sejatine nafsu iku tansah, perintah tumindak ala, Kejaba nafsu kang di paringi rahmat sangka Pangeranku, Temenan Pangeran iku yekti Dzat Kang Akeh pangapurane lan Akeh kawelasane (QS. Yusuf : 53).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Sampun gamblang tumrap kita, menggah manfaat lan madlaratipun nafsu. Menawi saget pikantuk rahmatipun Allah jalaran kita saget nelukaken kanti akal kita , tentu bade nuwuhaken manfaat tumrap gesang kita. Kosok wangsulipun menawi nafsu ingkang kuwasa nyepeng bawat peperintahan sak lebetipun awak kita, akalipun malah kawon teluk lan tunduk dateng pikajenganipun nafsu, tentu sak obah musiking gesang punika namung kangge nuruti hardaning kanepson, akalipun malah dipun tunggangi dening nafsu, sahingga malah tansah ndukung lan nyengkuyung dateng pikajenganipun nafsu, tundonipun mboten merduleni dateng halal haram, leres lepat, awon sahe, sing penting keturutan karepe. Sahingga nyababen karisakan lan kapitunan tumrap pribadi, keluarga lan lingkunganipun ingkang mboten dipun sadari. Pramila kita kersaha tansah metang lan nimbang kanti akal lan penggalih ingkang wening nalika tumindak, sageta kita tansah pikantuk rahmat, saha tansah kaparingan cahya pitedah saking ngarsanipun Allah.

Samukawis tumindak kita sageta jumbuh kaliyan tuntunan syariat agami minangka peraturan gesang kita, amrih kita mboten nandang kapitunan saha keduwung tembe wingkingipun. Tumindaking nggaota kita namung sakdremi minangka alat ingkang dipun gerakaken dening penggerak lan motoripun saking lebet. Menawi penggerak punika sae, tumandanging nggaota inggih tumuju dateng kasaenan. Nanging menawi nggaota tumindak awon inggih tentu jalaran dorongan saking motor ingkang awon.

Kados dawuh dalem Kanjeng Nabi :

Eling eling, saktemene ing sak jerone jasad iku ana daging kempel, nalika daging iku mau becik, mangka mesti becik uga sekabehaning jasad, lan nalika daging iku ala, mangka mesti uga ala sekabehing jasad, eling eling daging mau ya kuwi ati

(HR.Bukhari Muslim).

Menawi manah kaparingan rahmat lan pitedahipun

Allah, tentu tumindaking nggaota, mboten bade

nuwuhaken kapitunan tumrap pribadi menapa dene tiyang sanes. Nanging sewalikipun menawi tuwuhing pendamelan saking manah ingkang pancen awon, tentu wonten ing mriku kesempatanipun nafsu mrentah supados sedaya nggaota tumandang amrih kasilipun seja lan pepinginanipun.

Kaum Muslim lan Muslimat ingkang minulya

Ibadah shiyam ingkang kita lampahi sewulan natas sak lebetipun wulan Ramadlan kepengker punika ing antawisipun tujuanipun inggih kangge ngendaleni lan nundukaken hawa nafsu punika . Pramila beja kemayangan tumrap tiyang ingkang saget nggayuh kemenangan mikut lan ngawonaken hawa nafsunipun. Jalaran tiyang wau ateges sampun kasil nguwaosi dateng pribadinipun. Lega lila ikhlas nyerahaken kebebasanipun lan tunduk taat dateng dawuhipun Gusti Allah, sinaosa awrat edah ngampet ngelak lan luwe, lemes lesu, kirang sare sedinten dinten ipun ngantos sewulan muput, tanpa merduleni sayah lan kesel saben dalu tasih nindakaken ibadah. Sedaya kala wau dipun tindakaken minangka bukti taat lan tunduk kita minangka kawula dateng ngarsa dalem Allah Taala ingkang sampun katah lan ageng sanget maringaken rahmat lan kanugerahan dateng kita. Mekaten ugi kita nuhoni dawuhipun Allah amrih kita saget kalebet kawulanipun ingkang bertaqwa.

Kados dawuhipun Allah ing akhiripun ayat shiyam ..Laallakum tattaquun ; Supaya sira kabeh pada taqwa.

Ingkang ateges kita siaga wangsul dateng fitrah kita, asal katitah kita minangka kawula ingkang bersih saking lepat lan dosa. Kanti mekaten pangajab kita mbenjang ing tembe kita ugi saget wangsul dateng alam kamulyan kita wonten Swarga loka asal usul papan dunungipun Bapa kita Nabi Adam Alaihis salam. Kerana ugi dawuhipun Allah bilih swarga menika cawisan tumrap tiyang tiyang ingkang bertaqwa.

*

Pada age ageya sira kabeh tumuju marang pangapurane Allah Pangeranira kabeh lan marang swarga, kang ambane swarga iku pitung langit lan bumi kang disedyakake kanggo wong kang pada taqwa kabeh (QS Ali Imran : 123)

Kanti dawuh punika terang perwaca bilih kanti shiyam, kita nggayuh taqwa, kanti taqwa kita kacawisan swarga. Inggih swarga punika papan asal dumununging Bapa Adam nenek moyanging sedaya manungsa. Sahingga jejibahan ibadah shiyam punika hakekatipun bukti kawelasaning Allah dateng kita sedaya amrih kita saget wangsul dateng papan dunung asalipun manungsa, inggih wonten ing swarga.

Kaum Muslim lan Muslimat ingkang minulya

Mila ampun ngantos kita minangka manungsa uwal saking fitrah kamanungsan kita. Ikhtiyaripun kanti netepi tuntunan agami, kados dawuh dalem Allah Taala

,

"Mula adepna jiwa ragamu maring agama Islam kelawan condong , lan sira netepana ing fithrahe Gusti Allah, kang wus anitahake manungsa miturut fithrah mau, Ora ana owah owahan ana ing sakjerone fithrahe Allah . Hiya kaya mengkono iku agama kang jejeg. Nanging akehe manungsa ora pada ngerti " (QS. Ar Rum 20).

Pramila kwajiban shiyam Ramadhan punika sejatosipun minangka kawelasanipun Allah dateng para kawula ingkang mukmin supados tansah saget netepi fithrahipun inggih netepi agami ingkang jejeg , sahingga tetep minangka makhluk ingkang mulya menggahipun Allah. Mugi mugi kita tansah pinaringana pitedah lan rahmatipun Allah saget netepi agaminipun Allah kanti istiqamah pungkasan pinaringan khusnul khatimah. Amiin.

* * * * * *

 

 

5

Kuthbah Tsaniyah

Liiesil Fitri

* * * * * * * * * * * * *

* * * * * * * * * * : * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

* *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 AN NIDA'  
  
Khuthbah Idul Fitri

 

 

H.Abu Royhan
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


AN NIDA'

 

Khuthbah Idul Fitri

Riyaya Ngrajut Paseduluran

Kamulyane Idul Fitri

Kuthbah Tsaniyah Liiesil Fitri