,  Edisi Wulan Rojab
,  Khuthbah Jum'ah
 

 

 


 Khuthbah Jum'ah
  NIDA'UMMAH

 

Mulyake Wulan Rojab

Isra Minangka Tulada

Hikmah Isra Miraj

Hayyaalash Sholah

Khutbah Jumah Tsaniyah

 

 

 

 

Khutbah Wulan Rojab 1428 H

1

Mulyake Wulan Rojab

, * * * * * * * * * * , * * * * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya

Mangga kita sesarengan nambahi taqwa kita dateng Allah, kanti estu estu tansah netepi taat dateng sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nilar lan nebihi sedaya awisanipun. Ampun ngantos kumawantun nilar kwajiban lan nglirwaaken dawuh dawuhipun Allah, lan ugi ampun ngantos nerjang palang awisan ipun Allah.wonten ing kawontenan kados menapa kemawon, tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah, supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit ing alam dunya punika ngantos dumugining akherat, Amiin. Ringkesipun tansah nertepi iman lan taqwa, Inggih namung kanti sarana mekaten, kita bade manggihaken kawilujengan gesang dunya dumugining akhirat.

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Gilir gumantosing mangsa mboten kraos sampun ndumugekaken kita dateng satunggaling mangsa, ingkang linangkung mulya menggahipun Allah sahingga pinilih minangka satunggaling wulan ingkang kadunungan prastawa agung ingkang mboten nate kedadosan wonten ing wulan sanes. Inggih wulan Rojab punika Allah ngersaaken nibali dating Kekasih lan utusanipun Inggih Kanjeng Nabi Muhammad Sallallahu alaihi wa sallam wonten ing saminipun wulan menika. Pramila sampun sak mestinipun wulan ingkang agung lan bersejarah punika kita mulyakaken. Dene cara kita mulyaaken wulan menika antawisipun kanti ngatah ngatahaken dzikir, dua lan istighfar nyuwun pangapunten dateng Allah, Jalaran Allah dawuh ingkang sinebat ing hadits :

: ,

Allah dawuh ing saben saben dalu saking wulan Rojab, kanti pangandikanipun :

Wulan Rojab iku wulan Ingsun lan kawula iku kawula Ingsun, rahmat iku kawelasan Ingsun, Kanugerahan iku ing panguasa Ingsun. Lan Ingsun Allah iku Dzat kang Paring pangapura arang sapa wae ang nyuwun pangapura.lan Ingsun iku Dzat Kang paring marang wongkang nyuwun marang Ingsun Ing sasi Rojab iki.

Maasyiral muslmin Rahimaumullah ,

Nitik dawuh punika kita ing sa lebetipun wulan Rojab punika kedah ngatah ngatahaken istighfar nyuwun pangapunten dateng Allah, sinaosa katah lan ageng dosa lepat ita dateng Allah kita mboten kenging putus asa kedah ngagengaen roja kita dateng rahatipun Allah inggih naung panyuwunan pangapunten punika ingkang langkung trep kita kunjuk aken wonten ngarsanipun Allah. Agengipun dosa lepatipun kawula mboten sepintena kabanding rahat lan maghfirahipun Allah. Sepinten mawon ageng lan katahipun dosa kita. Dawuh dalem Kanjeng Nabi ngriwayataken saing ngarsanipun Allah :

: , , , .

Allah Taala ngendika :

He, tedak turun Adam , selagine sira nyuwun marang Ingsun lan ngarep arep rahmat Ingsun, mesti wae Ingsun paring pangapura marang dosa dosa ira ora perduli. He anak putu Adam, kok umpama dosa ira iku nganti ngebaki awing awanging langit, nuli sira nyuwun pangapura marang Ingsun, Ingsun paring pangapura marang dosa dosa ira.

He anak putu Adam, kok umpama sira sowan ing ngarsa Ingsun kelawan nggawa kaluputan sak kebake bumi, nuli sira sira sowan ing ngarsa Ingsun kelawan tanpa nyekutokake ing Ingsun kelawan sawiji wiji, mesti Ingsun bakal paring marang sira kelawan pangapura sa kebake bumi uga

(HR. At Turmudzi).

Maasyiral muslmin Rahimaumullah ,

Minangka tiyang mukmin kita tentu tansah adang adang lan ngagengaken roja kita dateng rahmatipun Allah, jalaran inggih namung tiyang tiyang kafir mawon ingkang putus asa mboten wonten pangajeng ajengipun dateng rahmatipun Allah. Kados dawuhipun Allah ing Al Quran

Ora putus harapan saka rahmate Allah kejaba wong wong kang pada kafir

Pramila kanti dumuginipun wulan Rojab punika mangga kita mulyakaken kanti ngatahaken istighfar saha ngaturaken donga panyuwunan dateng Allah, langkung langkung nyuwun kaparingana saget manggihi wulan Ramadlon mangke, nderek kados donga ingkang tansah kawaos Kanjeng Nabi nalika dumugi wulan Rajab ngaten puinika dumugi wulan Rajab ngaten punika

*

Duh Allah mugi maringana barokah dateng kula ing wulan Rojab punika

Lan wulan Syaban, lan ugi ndumugekna dateng kula ing wulan Ramadlon.

Mugi Mugi Allah maringana pitedah lan pitulung dateng kita saget nindakaken dawuh lan printahipun, nambahi thaat lan ibadah kita ing wulan mulya punika lan ugi tansah kaparingan rahat lan aghfirah saking ngarsa dalem Allah Taala.

$ $ $ : $ $ $ $

 

 

2

Isra Minangka Tulada

* * * * * * * * * : * * * * * , *

 

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Mangga kita samiya tansah nambahi taqwa lan thaat kita dateng Allah, kanti sarana tansah nderek sedaya perintah lan dawuh dawuhipun, saha nilar sedaya cegah lan awisanipun , wonten ing pundi kemawon kawontenan kita, swasana kados menapa kemawon, kapan mawon, enjang lan sonten, rinten lan dalu nuju bingah utawi sisah, nuju sulit utawi gampil, ing kawontenan sepen utawi rame , tansah netepana taqwa lan thaat dateng Allah, supados kita tansah pikantuk rahmat lan kanugerahan, kebahagyaan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat, Amiin. Allah sampun njanjekaken kanti dawuhipun :

Allah wus paring janji marang wong wong kang pada iman lan pada nindakake amal shalih, tumrap wong wong mahu bakal oleh pangapura lan ganjaran kang agung saka ngarsane Allah (Al Maidah : 9).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang Minulya,

Wulan punika kita kawuningani minangka wulan bersejarah ingkang sanget wigatos tumrap kita amergi minangka prastawa turunipun wahyu shalat ingkang tanpa lantaran Malaikat Jibril, inggih amergi sanget wigatosipun dawuh shalat punika sahingga Allah kepareng nimbali langsung dateng Kanjeng Nabi perlu maringaken wahyu perintah shalat punika. Estunipun tanpa kita pengeti kita tetep enget dateng prastawa punika, ananging mboten wonten awonipun kita ngawontenaken perengetan menika kangge nggugah semanget kita ngumawula dateng Allah kanti nindakaken ibadah shalat gangsal wedal. Menapa dene Prastawa Isra Miraj ingkang kebak piwucal lan tulada tumrap kita . Wiwit jengkaripun Kanjeng Nabi ing wanci dalu saking Masjidil Haram tumuju dateng Masjidil Aqsha, ingkang dipun wastani Isra. Lan ugi saking Masjidil Aqsha minggah ngantos dumugi ngayunan ndalem Allah Subhanahu wa Taala ingkang sinebat Miraj.

Tindak Israipun Kanjeng Nabi kanti titian ingkang sanget istimewa mboten cekap gumun lan ngungun kemawon, nanging kedah kita alap piwucal. Titian ingkang miturut riwayat sanget cepet lampahipun saha edinipun bilih Kanjeng Nabi mboten nate kraos menawi margi ingkang dipun lewati punika minggah utawi mandap, sinaosa ngliwati pareden utawi mandap jurang, amergi sukunipun titian ingkang saget modot lan menkeret. Ananging kawontenan tindakipun Kanjeng Nabi ingkang mekaten kedah kita alap piwucal, bilih nalika kita tumandang ibadah tumuju dateng ngarsa dalem Allah kita kedah tansah ajeg lan rata kados tindak Isra ipun Kanjeng Nabi. Tegesipun kita kedah istiqamah tumandang ibadah. Wonten dawuh :

Sak becik becike amal iku amal kang ajeg senajan mung sitik

Pramila mangga tulada punika kita alap piwucal, ibadah kita sageta kita jagi menggah ajegipun sahingga saget dipun wastani istiqamah. Langkung langkung ibadah shalat fardlu kita, ampun ngantos kita shalat, nanging musiman, menapa malih menawii ngantos dipun wastani berling, nek kober ora eling , nek eling ora kober, ampun ngantos. Pramila mangga ibadah kita ampun ngantos kita lirwaaken langkung langkung shalat fardlu gangsal wekdal punika, dipun reksa kanti istiqomah, supadosa gesang kita tansah pikantuk rahmat kanugerahan saking ngarsa dalem Allah Taala. Kados dawuhipun Allah :

Sak temene wong kang pada ngucap : Pangeran kita iku Gusti Allah nuli pada istiqamah, mangka para malaikat pada turun ngaturake kanugrahan supaya sira kabeh aja pada wedi lan susah, lan pada bungaha sira kelawan swarga kang wis di cawisake kanggo sira kabeh.

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Menika tulada tindak israipun Kanjeng Nabi kanti titian ingkang edi punika. Mekaten ugi katah goda rencana ingkang dipun panggihaken Kanjeng Nabi ing sak lebetipun Isra punika, minangka gambaran bilih tujuan utami lan sae punika tentu katah goda lan gangguanipun. Langkung langung menawi seja nindakaken ibadah dateng Gusti Allah goda mesti wonten. Hikmahipun ageng sanget kangge naker lan neter sepinten estunipun kiat lan ihlasipun paneja punika. Tentu kita minangka kawula ingkang ringkih, apes mboten anggadahi daya menapa menapa kangge nangkal lan nolak goda rencana punika, kejawi inggih awit saking pitulunganipun Allah Taala.

Pramila boten wonten reka daya angge ngadepi sedaya goda lan pepalang nalika kita bade tumindak tumuju kasaenan kejawi kita pasrahaken dateng ngarsa dale Allah Taala kanti tansah nyuwun pangreksa. Kados Kanjeng Nabi nalika isra menika ngadepi goda ingkang matumpa tumpa, kados nalika panjenenganipun dipun bujung bujung dening Efrit, lajeng dipun wucal dening Malaikat Jibril supados nyuwun pangreksa dateng ngarsa dalem Allah kanti donga :

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Nalika ita ngadepi samu awis panggiri goda prayogi ita pasrahaken dating Allah kanti aos taawudz kados ingkang kawucalaen dening Malaikat Jibril dateng Kanjeng Nabi kados kasebet ngajeng.

 

Mugi mugi kita tansah kaparingana pangreksa saking samukawis goda sahingga kita saget netepi istiqomah tumindak ibadah dateng ngarsa dalem Allah Taala.

$ $ $ : $ $ , $

 

3

 

Hikmah Isra Miraj

* * * * * * * * * : * * * * * *

 

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Mangga tansah samiya netepi taqwa lan taat dateng ngarsa Dalem Allah kanti mbudi daya amrih saget nindakaken sedaya dawuh lan printahipun, saha nilar lan nebihi sedaya awisanipun, sarana tansah angrungkebi Iman lan Islam ing sak lebetipun gesang punika, ngantos pejah netepana Iman lan Islam sahingga pungkasan kita pinaringan khusnul khatimah.

Kados dawuhipun Allah :

 

He wong wong kang pada iman, Pada wediya sira kabeh ing Gusti Allah kelawan sak nyatane wedi ing Gusti Allah, lan aja mati temenan sira kabeh kejaba sira kabeh minangka wong Islam (QS. Ali Imran 102)

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Prastawa Isra Miraj ingkang kedadosan ing saminipun wulan menika inggih wulan Rojab setunggal tahun sakderengipun hijrah jengkar dalem Kanjeng Nabi Muhammad Sallallhualaihi wa sallam saking bumi wutah rahipun negari Makkah tumuju negari Madinah, ngrupekaken prastawa luar biasa ingkang irrasional mboten pinanggih dening akal, mila kalebet mujizat tumrap Kanjeng Nabi, nanging minangka ujian berat tumrap tiyang mukmin kala semanten. Jalaran perjalanan ingkang sanget tebih ewon Km lan minggah ngantos nembus lapisan langit 7, namung dipun tempuh setunggal dalu sampun pulang pergi. Nalaripun manungsa mboten dumugi mila mboten sekedik tiyang ingkang sampun iman Islam nanging malah dados murtad jalaran prastawa Isra Miraj punika. Tumrap tiyang Quraisy prastawa punika dados senjata kangge nyerang tiyang Islam lan Kanjeng Nabi. Nganggep menawi Kanjeng Nabi sampun mboten waras, Isra Miraj dados bahan kangge mencaci maki, ngolok olok lan ngina dateng Kanjeng Nabi . Dawuh dalem Allah ing Al Quran :

Lan Ingsun ora wus andadek ake ing impen kang wus Ingsun weruhake ing sira kejaba minangka pacoban tumrap para manungsa (Qs. Al Isra 60).

Para sederek Kaum Muslimin ingkang minulya,

Prastawa Isra Miraj pancen kedah kita tampi kanti manah, mboten cekap tinampi kanti akal kemawon, jalaran akal kemawon mboten dumugi, nanging manah ingkang pikantuk pitedah lan hidayah saking ngarsanipun Allah bade nampi bilih sedaya saking kuasa lan kersanipun Allah , mboten wonten perkawis ingkang mukal malih menawi Allah ngersakaken. Prastawa Isra Miraj pancen minangka kedadosan ingkang luar biasa, kerana Allah bade ngetingalaken tanda tanda panguwaosipun dateng kawulanipun ingkang pikantuk pitedah, supados saya kandel imanipun, kados dawuh dalem Allah ing Al Quran :

Kerana Ingsun meruhake ing Muhammad sebagian sangka tanda tanda Keagungan Ingsun, Sejatine Allah iku Dzat Kang Maha Midanget lan Maha Waspada (QS.Al Isra :1)

Pramila prastawa punika ndadosaken saya sasar tumrap tiyang ingkang mboten pikantuk pitedah, nanging kosok wangsulipun tumrap tiyang mukmin ingkang pikantuk pitedah bade saya kiyat, saya kandel lan tebel imanipun, sinaosa mboten gaduk nalaripun, nanging manahipun saget nampi dateng sedaya perkawis ingkang dipun kersaaken dening Allah. Nanging tiyang fasiq ingkang namung ngendelaken dateng akalipun, bade nolak sedaya perkawis ingkang mboten pinanggih dening akalipun, supe bilih akal punika sanget winates, mboten kongang njangkau sedaya panguwaosun Allah, sahingga tiyang menika saya tebih kejlungup dateng juranging kesestan. Allah ing Al Quran paring dawuh :

Kelawan conto iki akeh wong kang disasarake , lan uga sebab conto iki akeh wong kang diparingi pituduh, lan ora ana wongkang disasarake dening Allah kejaba wong kang pada fasiq (Qs. Al Baqarah : 26).

Kaum Muslimin ingkang minulya,

Hikmah ingkang wigatos saking prastawa punika, supados iman kita saya kiyat lan kekah, langkung langkung ngadepi zaman ingkang sampun san saya majeng tingkat penalaran lan rasionalitasipun manungsa, ingkang samukawis mesti tansah dipun akal akal. Menawi mboten masuk akal ditolak, purun nampi menawi masuk akalipun. Ing mangka babagan keimanan punika bagian saking perkawis ingkang asifat ghoiru maqul, irrasional tegesipun perkawis ingkang mboten masuk akal. Terutami perkawis ingkang ghaib, tentu akalipun manungsa mboten nyandak. Pramila prastawa Isra Miraj punika mboten kedah tinampi dening nalar kita, nanging kita tampi kanti manah, kita imani minangka perangan perkawis ghaib ingkang kedah kita yaqini lan kita imani bilih sedaya ngrupekaken suatu kebenaran, sahingga mboten betah dateng pembuktian cekap kanti keyakinan bilih sedayanipun awit saking kuasa lan kersanipun Allah.

Sahingga prastawa Isra Miraj menika dados seleksi iman khususipun ing zamanipun Kanjeng Nabi rumiyin, mboten sekedik shahabat ingkang asalipun sampun mukmin nanging jalaran prastawa Isra Miraj punika prasasat imanipun dipun teter nanging wusananipun leder, lecek imanipun wangsul dateng sifat asli kufuripun.

Wusananipun kita sesarengan nyuwun dateng Allah mugi mugi kita sedaya kaparingana tetep Iman Islamipun ngadepi kawontenan lan pacoben menapa mawon, syukur malah ndadosaken iman kita saya kiyat, kekah, rosa, kandel, tebel, kenceng, ngganteng, methentheng ngantos akhir hayat kita pinaringan khusnul khotimah.

$ $ $ : $ $

 

 

 

4

 

 

Hayyaalash Sholah

 

$ $ $ $ $ $ $ $ $ $ : : $

 

Para sederek jama'ah Jum'ah rahimakumullah,

Minangka purwakaning atur keparenga kula ngunjukaken puji lan syukur wonten ngarsa dalem Allah Taala awit peparingipun rahat lan kanugerahan kawilujengan dateng kita sedaya, sahingga ngantos dinten punika kita saget sesarengan akepal ing papan minulya punika, saperlu nindaaken kwajiban kita kanti wilujen mboten mangge rubeda satunggal menapa. Panyuwun kita mugi sedaya amal ibadah kita tinapi wonten ngarsa dalae Allah Taala. Saak lajenipun kita ngunjukaken shalawat lan salam mugi unjuk katur wonten ngarsa dalem junjungan ita Kanjeng Nabi Muhamad Sallallahualaihi wasallam sal sedaya aluwarga tuwin para sahabatipun, lumeberipun dateng sedaya para penderekipun, kalebetna ugi kita sedaya minangka ummat ingkang nampi syafaat mbenjang ing yaumil akhir. Amin.

Sak lajengipun kula ngajak dateng awak kula lan panjenengan sedaya, mangga sami kita tingkataken taqwa lan ajrih kita dumateng Allah, kanti ngestokaken dawuh dawuhipun , lan nebihi sedaya awisanipun, Inggih namung kanti taqwa dumateng Allah punika kita bade kaparingan rahmat lan kawilujengan gesang saking ngarsa Dalem Allah Taala, wiwit gesang ing alam dunya punika ngantos mbenjang dumugining akherat, Amiin. Jalaran inggih namung kanti iman lan taqwa punika kita sedaya bade manggih kawilujengan , Allah sampun njanjekaken kanti dawuhipun :

Lan Ingsun nyelametake marang wong wong kang pada iman lan wong kang pada tansah netepi taqwa. (QS : Fushshilat : !8).

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Sampun sesarengan kita maklumi bilih kwajiban tumrap kita tumanduk ing ngarsanipun Allah Taala ingkang asifat harian lan mboten saget tinilar babar pindah inggih punika kwajiban shalat gangsal wekdal.

Dawuh wajibipun shalat gangsal wekdal punika kanti anggenipun Allah kepareng nimbali sarana langsung dateng Kanjeng Nabi perlu paring wahyu perintah shalat fardlu. Pramila kita sageta ngalap hikmah saking prastawa tumurunipun wahyu shalat punika supados kita langkung anggenipun njagi dateng kwajiban kita shalat gangsal wekdal. Upaya lan budi daya amrih tumandang ibadah tansah dipun tingkataken, kanti tansah nyinaoni ilminipun saha tatacara shalat ingkang langkung sae. Jalaran mboten sekedik antawis kita ingkang nindakaken shalat, nanging mboten kanti mangertosi ilmi ilminipun, syarat rukunnipun, makruh lan sunatipun lan ugi batalipun shalat. Tumindakipun namung sarana apalan lan kulinan, nanging tuntunan lan piwucalipun shalat mboten dipun mangertosi. Eman sanget tuwas kangelan wusananipun mboten keleresan. Saking punika mbok mangga, samiya purun nyinaoni ilmi peshalatan, mboten perlu lingsem. Amergi shalat kita menika mila tansah perlu dipun dandosi. Sinten mawon tiyangipun tetep perlu ningkataken kwalitas ibadah shalatipun. Menapa tiyang menawi sampun lawas anggenipun nindak aken shalat mesti shalatipun sampun sae ? Mboten. Malah kadang kadang langkung mboten kantenan tumandangipun. Amergi shalat mboten sekedar apal waosan saha gerakanipun, nanging kados pundi sagetipun nggaota lan manah saget manunggal kumadep, kumawula dateng ngarsanipun Allah. Ampun ngantos badanipun tumandang shalat, ruku sujud, lisanipun ndremimil maos lafadlipun waosan shalat, nanging manahipun suwung mboten nderek shalat, utawi malah kluyuran kesah ngetutaken pengangen angenipun. Sahingga katingalipun tiyang shalat, nanging piyambakipun supe menawi nembe shalat. Bab menika Allah maringaken pepenget :

* *

Saktemene neraka wail iku kanggo wongkang pada shalat, yaiku wong kang pada lali karo shalate ( QS.Al Maun : 4-5 ).

Pramila kita ampun ngantos lahiripun tumindak shalat, nanging nyatane supe dateng shalat ingkang dipun tindakaken. Caranipun, manah sageta dipun kencang ampun wonten pundi pundi, kanti angen angen dateng maknanipun lafadlipun shalat ingkang dipun waos. Menawi shalat saget ktindakaken kanti sahe, tentu bade beta hikah lan faedah ingkang katah, ing antawisipun kangge ngresiki dosa kalepatan ingkang ngregeti dateng manah kita. Kados dene dawuh dalem Kanjeng Nabi :

Pepadane shalat limang wektu iku kaya dene bengawan kang mili tur akeh banyune ana ing ngarep omahe salah sewijinira kabeh, kang wong mau adus ing ono saben dinane limang ambalan. (HR.Muslim).

Dawuh menika minangka bebingah turmap kita bilih salat minangka kabetahan kita, kados dene betah kita bebersih siram saben dintenipun, tentu tiyang menika menawi rajin siram saben dinten menapa malih menawi ngantos ambal kaping gangsal saben dinten ipun,tentu tiyang menika ajeg kawontenanipun tansah bersih saking kotoran lan sak warnining rereget. Mekaten ugi shalat menawi kanti sahe lan rajin kita tindak aken saben dintenipun Insya Allah dosa lepat kita inggih tansah pinaringan pangapura dening Allah sahingga bersih kados mboten wonten dosa sekedik sekedika.

Mila kangge nggayuh kasampurnanipun ibadah shalat kita, sanget wigatos nyinaoni kanti ngaos, dateng sukaraos lafal ingkang sak lebetipun shalat kita waos, menapa ingkang kita waos supados kito ugi mangertos, mboten lisane nrocos, nanging atine kropos, jalaran mboten purun ngaos. Ing mangka shalat minangka sakanipun agami ingkang sanget wigatos, menawi sakanipun kropos, tentu bangunan menika ringkih tansah ndamel manah kuwatos, amergi gampil ambruk sak wanci wanci mboten usah lindu dipun srantos. Kanjeng Nabi paring pawartos :

Shalat iku minangka cagake agama, sapa wonge njejekake shalat, mangka ateges njejekake agama, Lan sapa wonge tinggal shalat ateges wong iku ngrubuhake agama

(HR. Muslim).

Para sederek kaum muslimin rahimakumullah

Shalat ingkang dados inti lan pokokipun agami Islam mila mboten kenging dipun sepelekaken, kedah tansah kita jagi lan kita reksa, syukur saget katindakaken kanti jamaah, amergi langkung enteng tanggung jawab kita, ugi ganjaran ingkang cetha kita mangertosi dipun tikel tikelaken dening Allah. Mugi kita kalebetna kawula ingkang tansah nuhoni kwajiban shalat kanti ajeg lan jejeg, pikantuk ridlanipun Allah Taala.

* * * * * * *

*

*

 

 

Khutbah Jumah Tsaniyah

 

, * * * * * * * *

* * : * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

* *